Trần Thị Bưởi – Nữ xạ thủ được Bác Hồ đổi tên
Trong những câu chuyện về những người lính đặc biệt của cuộc kháng chiến chống Mỹ, có những cái tên không xuất hiện quá nhiều trong sách giáo khoa nhưng lại để lại những câu chuyện rất đáng nhớ. Một trong số đó là Trần Thị Bưởi, nữ dân quân quê Vĩnh Linh, Quảng Trị – người từng được biết đến với khả năng bắn súng xuất sắc và đặc biệt là vinh dự nhiều lần được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh. Điều thú vị nhất trong câu chuyện về bà có lẽ không chỉ nằm ở những chiến công trên chiến trường, mà còn nằm ở một cái tên. Bà vốn có tên khai sinh là Trần Thị Buổi, nhưng sau một lần gặp Bác Hồ, chính Người đã đổi tên bà thành Trần Thị Bưởi.
Trần Thị Bưởi – Nữ xạ thủ được Bác Hồ đổi tên
Trong những câu chuyện về những người lính đặc biệt của cuộc kháng chiến chống Mỹ, có những cái tên không xuất hiện quá nhiều trong sách giáo khoa nhưng lại để lại những câu chuyện rất đáng nhớ. Một trong số đó là Trần Thị Bưởi, nữ dân quân quê Vĩnh Linh, Quảng Trị – người từng được biết đến với khả năng bắn súng xuất sắc và đặc biệt là vinh dự nhiều lần được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh. Điều thú vị nhất trong câu chuyện về bà có lẽ không chỉ nằm ở những chiến công trên chiến trường, mà còn nằm ở một cái tên. Bà vốn có tên khai sinh là Trần Thị Buổi, nhưng sau một lần gặp Bác Hồ, chính Người đã đổi tên bà thành Trần Thị Bưởi.
Tuổi thơ giữa vùng đất lửa Vĩnh Linh
Trần Thị Bưởi sinh năm 1947, quê ở xã Vĩnh Tú, huyện Vĩnh Linh, Quảng Trị. Tuổi thơ của bà gắn liền với một trong những khu vực ác liệt nhất trong cuộc chiến tranh chống Mỹ. Cha mất sớm, mẹ từng tham gia kháng chiến chống Pháp. Từ nhỏ, cô bé Trần Thị Buổi đã phải sống trong cảnh bom đạn, nhiều lần cùng gia đình tránh bom dưới hầm. Trong những ngày tháng ấy, mẹ thường kể cho con gái nghe về Bác Hồ – vị lãnh tụ mà bà luôn kính trọng.
Những câu chuyện ấy dần hình thành trong cô bé một niềm tin đặc biệt. Buổi mong muốn được tham gia chiến đấu và có ngày được gặp người mà mình vẫn hình dung như một “ông tiên” trong những câu chuyện của mẹ.
Cô gái trẻ và khẩu súng trường
Khi cuộc chiến ngày càng ác liệt, Trần Thị Buổi tham gia lực lượng dân quân địa phương. Trong những năm 1964–1968, Vĩnh Linh liên tục phải hứng chịu bom đạn từ máy bay Mỹ.
Trên thao trường, cô gái trẻ nhanh chóng bộc lộ khả năng bắn súng đặc biệt. Theo hồi ức được Quân đội nhân dân ghi lại, trong những lần luyện tập bắn đạn thật, Trần Thị Buổi thường đạt điểm rất cao, thậm chí đạt điểm tối đa. Thành tích đó giúp bà được lựa chọn vào đội xạ thủ.
Từ một cô gái trẻ của vùng đất lửa, Buổi dần trở thành một nữ xạ thủ có nhiệm vụ chiến đấu thực sự. Bà được biết đến với vai trò xạ thủ bắn tỉa, tham gia chiến đấu tại khu vực Vĩnh Linh và sau đó lập nhiều chiến công trong cuộc kháng chiến.
Những người lính bắn tỉa thường phải có khả năng quan sát, kiên nhẫn và giữ bình tĩnh rất cao. Trong điều kiện chiến trường, chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể khiến người lính gặp nguy hiểm. Với một cô gái còn rất trẻ, việc đảm nhận vị trí ấy càng cho thấy sự khốc liệt của chiến tranh và tinh thần chiến đấu của những người dân quân nơi tuyến lửa.
Người nữ xạ thủ nhiều lần gặp Bác Hồ
Một dấu mốc đặc biệt trong cuộc đời Trần Thị Bưởi là những lần bà được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh. Theo tư liệu của Quân đội nhân dân, bà từng 4 lần được gặp Bác Hồ. Chính trong một lần gặp ấy, cái tên Trần Thị Buổi đã được Bác đổi thành Trần Thị Bưởi.
Câu chuyện về việc đổi tên này rất giản dị. Bác đã sửa tên “Buổi” thành “Bưởi”, gắn với hình ảnh một loài hoa, một loài cây quen thuộc với làng quê Việt Nam. Từ đó, cái tên Trần Thị Bưởi trở thành cái tên theo bà suốt cuộc đời. Một cái tên vốn chỉ khác nhau bởi một chữ, nhưng với bà lại trở thành một kỷ niệm đặc biệt. Đó là cái tên được chính vị lãnh tụ mà bà từng nghe mẹ kể về khi còn nhỏ đặt cho. Báo Văn Hóa cho biết bà vẫn nhớ rõ những lần được gặp Bác và từng xúc động khi nhắc lại những kỷ niệm ấy nhiều năm sau chiến tranh.
Những chiến công nơi tuyến lửa
Không chỉ nổi tiếng bởi câu chuyện được Bác đổi tên, Trần Thị Bưởi còn là một nữ dân quân đã trực tiếp chiến đấu và lập thành tích trong những năm chiến tranh. Một trong những kỷ vật còn được lưu giữ liên quan đến bà là chiếc bi đông thu được của quân Mỹ trong một trận chiến tại khu vực Gio Linh, Quảng Trị, năm 1968. Sau này, bà cùng gia đình đã trao tặng nhiều kỷ vật cho Bảo tàng Đà Nẵng để lưu giữ và giới thiệu tới công chúng.
Những món đồ như chiếc bi đông, dù nhìn qua rất bình thường, lại mang trong mình một phần ký ức của chiến trường. Đằng sau nó là những ngày tháng mà những người lính trẻ phải sống giữa bom đạn, đối mặt với hiểm nguy và chiến đấu ngay trên mảnh đất quê hương.
Từ cô gái Trần Thị Buổi đến bà Trần Thị Bưởi
Sau chiến tranh, bà Trần Thị Bưởi trở về cuộc sống đời thường. Bà sinh sống tại Đà Nẵng, tại khu vực Ngũ Hành Sơn. Những năm tháng chiến tranh dần trở thành ký ức, nhưng những kỷ vật và câu chuyện về một thời tuổi trẻ vẫn được bà gìn giữ.
Đặc biệt, câu chuyện về cái tên vẫn là một phần rất riêng trong cuộc đời bà. Ngày còn nhỏ, bà là Trần Thị Buổi – một cô gái lớn lên giữa bom đạn và mang trong lòng mong muốn được chiến đấu. Sau lần gặp Bác Hồ, bà trở thành Trần Thị Bưởi, một cái tên gắn liền với ký ức về vị lãnh tụ mà bà từng mong được gặp từ thuở nhỏ.
Có lẽ điều khiến câu chuyện của Trần Thị Bưởi trở nên đáng nhớ chính là sự giao nhau giữa những điều rất lớn lao và rất đời thường. Một bên là chiến tranh, những trận đánh và những chiến công; một bên chỉ là một cô gái trẻ và một cái tên được Bác Hồ tự tay sửa lại. Hơn nửa thế kỷ sau, cái tên Trần Thị Bưởi vẫn còn được nhắc đến như một phần ký ức về những nữ dân quân của vùng đất Vĩnh Linh – những người đã chiến đấu khi tuổi đời còn rất trẻ.
