Trần Thị Hồng

Giao liên tại Củ Chi từ năm 1966 đến 1968. Khi rời quê Gia Định tham gia cách mạng, tôi mới 17 tuổi.

Địa đạo khi ấy như một thế giới khác nằm sâu dưới lòng đất. Những đường hầm chỉ rộng vừa một người bò. Có đoạn thấp đến mức phải nằm sấp kéo mình đi. Ban đầu tôi rất sợ bóng tối. Nhưng dần dần, tôi quen với mùi đất ẩm và ánh đèn dầu leo lét.

Công việc của tôi là đưa thư, dẫn cán bộ qua các nhánh hầm. Ban ngày, trên mặt đất, bom đạn cày xới. Đêm xuống, chúng tôi mới nổi lên vận chuyển lương thực.

Có lần, máy bay B52 ném bom rải thảm. Mặt đất rung chuyển dữ dội. Đất từ trần hầm rơi xuống, bụi mù mịt. Một đoạn địa đạo bị sập, chôn vùi ba người. Chúng tôi đào suốt nhiều giờ trong không khí ngột ngạt để cứu họ. Hai người được kéo ra còn sống, một người đã không qua khỏi.

Chúng tôi sống thiếu thốn đủ bề. Nước phải chắt chiu từng giọt. Có hôm ăn cơm trộn bo bo với rau rừng. Nhưng chưa ai từng nghĩ đến chuyện bỏ cuộc.

Tôi nhớ một đêm tháng 1 năm 1968, trước Tết Mậu Thân. Cán bộ họp bí mật dưới hầm. Ai cũng hiểu trận đánh sắp tới sẽ rất lớn. Tôi được giao nhiệm vụ dẫn một tổ trinh sát ra cửa hầm phía sông Sài Gòn.

Đêm ấy trời lạnh. Tiếng pháo kích vọng xa. Tôi bò trước, tay sờ từng vách đất. Trong lòng tôi không còn sợ nữa, chỉ có một niềm tin mãnh liệt rằng cuộc chiến này rồi sẽ kết thúc.

Sau này, khi chiến tranh qua đi, tôi có dịp trở lại địa đạo. Đứng trên mặt đất đầy nắng gió, tôi nhìn xuống lòng đất năm xưa và nghĩ: nơi tăm tối ấy đã nuôi dưỡng ánh sáng của tự do.