Trần Thị Lý

Nữ Anh Hùng Bên Dòng Nhật Lệ

Nếu dòng sông Nhật Lệ là chứng nhân cho một thời hoa lửa của Đồng Hới, thì chị Trần Thị Lý chính là đóa hoa kiên cường nhất nở rộ bên bờ sông ấy. Mới 19 tuổi đời – cái tuổi đẹp nhất của người con gái – chị đã đứng vào hàng ngũ của Đảng, chọn vị trí đối mặt trực diện với Thần Chết trên trận địa phòng không nam Cầu Dài.

Lịch sử sẽ còn mãi nhắc về ngày 4-4-1965, ngày mà bầu trời Đồng Hới bị xé toạc bởi hàng trăm lượt máy bay Mỹ. Trong tiếng bom gầm rú, thể xác con người trở nên thật nhỏ bé, nhưng ý chí của chị Lý thì khổng lồ. Chị chèo đò đưa Bí thư Đảng ủy vượt sông giữa làn mưa đạn, rồi lại lao về trận địa. Có những lần bị bom vùi lấp dưới hàng thước đất, trong khoảnh khắc sinh tử, chị vẫn bình tĩnh cởi chiếc áo ngoài bọc lấy nòng súng để đất cát không làm nghẹt đạn. Sự sống hồi sinh từ lòng đất, chị bươn mình đứng dậy, tiếp tục nổ súng vào quân thù.

Vẻ đẹp của người anh hùng Trần Thị Lý còn đặc sắc ở sự giản dị, thuần hậu đậm chất con người Việt Nam khi đứng trước vị Lãnh tụ kính yêu. Ba lần gặp Bác Hồ là ba kỷ niệm khắc cốt ghi xương:

Đó là lúc chị lúng túng bắt nhịp cho cả đoàn hát bài "Quảng Bình quê ta ơi" cho Bác nghe.

Đó là cái lắc đầu hiền từ của Bác khi biết chị được sắm áo dài, giày cao gót để đi nước ngoài: Bác bảo sắm cho chị bộ đồ bộ đội và đôi dép cao su, bởi chị đi để kể về lòng quả cảm của dân tộc, chứ không phải đi du lịch.

Đó là bài học về "hạt ngọc của trời" khi chị vô tình làm rơi vài hạt cơm trên mâm, được Bác nhẹ nhàng nhặt lại.

Mối tình muộn màng nhưng trọn vẹn của chị với Tướng anh hùng Nguyễn Chơn dưới sự mai mối của các vị lãnh đạo cấp cao là một nét chấm phá lãng mạn giữa cuộc đời đầy bão giông. Người con gái kiên cường ấy, trước khi trút hơi thở cuối cùng vào năm 2000, chỉ xin bệnh viện được về nhà ngủ một đêm duy nhất – một giấc ngủ bình yên, tròn trịa trong lòng gia đình sau một đời cống hiến không mệt mỏi. Chị đi rồi, nhưng dáng chèo đò năm xưa vẫn còn tạc vào sóng nước Nhật Lệ, kiêu hùng và bất tử.