Trần Thị Lý

Nữ AHLHVT Trần Thị Lý - Người con gái Việt Nam của Tố Hữu

Đó là chị Trần Thị Lý sinh năm 1933 tại Quảng Nam. Chị tham gia Cách mạng từ năm 12 tuổi. Giai đoạn từ 1951 – 1956, chị tham gia đường dây cán bộ nằm vùng và đã từng 2 lần bị bắt nhưng đều được tha vì không đủ chứng cứ. Năm 1956, bị chính quyền Việt Nam cộng hòa bắt lần thứ 3, chị bị tra tấn với những hình thức dã man nhất như: điện giật, dùi đâm, đổ nước xà phòng, dùng dao cắt vú, dùng lửa nung bộ phận sinh dục đến nỗi bị mất khả năng sinh sản… nhưng người phụ nữ trung kiên ấy vẫn không hé răng dù chỉ một lời.

Tháng 10/1958, chị bị tra tấn tới kiệt sức, phía địch cho rằng chị không thể sống được nữa nên đem vứt chị ra ngoài nhà lao, chị may mắn thoát chết một cách hi hữu, được đồng đội bí mật đón về, chuyển sang Campuchia và được đưa ra Bắc chữa trị tại bệnh viện Hữu nghị Việt – Xô. Tình trạng suy kiệt, 42 vết thương trên người liên tục rỉ máu… sức khỏe giảm sút nghiêm trọng (lúc ấy chị chỉ còn nặng chưa đến 26 kg). Đến thăm chị, Bác Hồ rất cảm động. Nhìn chị đau đớn, Bác tìm cách nói chuyện để chị nguôi đi phần nào nỗi đau thể xác.

Khi nhà thơ Tố Hữu đến thăm Trần Thị Lý, ông đã khóc rất nhiều vì quá xúc động. Tháng 12-1958, bài thơ Người con gái Việt Nam của ông ra đời (sau đó được dịch ra nhiều thứ tiếng), gây xúc động lòng người và là tâm điểm chú ý của dư luận quốc tế:

“Em là ai, cô gái hay nàng tiên?

Em có tuổi hay không có tuổi,

Mái tóc em đây, là mây hay là suối,

Đôi mắt em nhìn hay chớp lửa đêm giông,

Thịt da em hay là sắt là đồng ?”

… “Tỉnh lại em ơi, qua rồi cơn ác mộng

Em đã sống lại rồi em đã sống !

Điện giật, dùi đâm, dao cắt, lửa nung

Ko giết được em, người con gái anh hùng !”

… “ Từ cõi chết, em trở về, chói lọi

Như buổi em đi, ngọn cờ đỏ gọi

Em trở về, người con gái quang vinh

Cả nước ôm em, khúc ruột của mình.”

Tháng 3/1978, được sự yêu thương của anh Nguyễn Viết Tuấn, đám cưới của anh – chị được tổ chức tại quê hương Đại Lộc. Ngôi nhà 63, đường Hải Phòng giữa lòng Đà Nẵng thân thương ghi dấu biết bao nhiêu là ý chí, nghị lực của cả hai để có được hơi ấm thực sự của hạnh phúc gia đình, trong đó, có cả tương lai của đứa con gái tên gọi Thuỳ Linh. Chị mất ngày 20/11/1992.

Nữ anh hùng Trần Thị Lý của quê hương Quảng Bình

Đó là chị Trần Thị Lý sinh ra trong một gia đình nghèo tại làng Phú Thượng (Phú Hải, Đồng Hới) bên dòng sông Lũy, một nhánh của con sông Nhật Lệ, phía nam Cầu Dài. Chị là một trong 3 nữ anh hùng bên dòng sông Nhật Lệ

Là một người lanh lợi, hoạt bát, có ý thức tập thể cao nên chị đ