Trần Thị Lý - Cô gái Quảng Bình và dấu ấn những lần gặp Bác

Đồng chí Trần Thị Lý sinh ra trong một gia đình nghèo ở làng Phú Thượng, xã Phú Hải, thị xã Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình. Là người lanh lợi, hoạt bát và có tinh thần trách nhiệm cao, đồng chí sớm được giao nhiệm vụ làm liên lạc cho Đảng ủy, Xã đội và vinh dự được kết nạp vào Đảng năm 1964 khi vừa tròn 19 tuổi. Đầu năm 1965, khi đế quốc Mỹ mở rộng chiến tranh phá hoại ra miền Bắc và chọn thị xã Đồng Hới làm điểm đánh phá mở đầu, đồng chí gia nhập lực lượng dân quân, trở thành chiến sĩ phòng không nam Cầu Dài kiên cường đánh trả máy bay địch.

Trong những năm tháng chiến đấu khốc liệt, Trần Thị Lý đã thể hiện bản lĩnh quả cảm phi thường. Đồng chí xông xáo chạy qua các trận địa để truyền lệnh chỉ huy, dùng súng trường K44 xả đạn vào máy bay Mỹ, đồng thời đào hầm sập cứu đồng đội và nhân dân bị vùi lấp. Đặc biệt, ngày 4-4-1965, giữa bão bom dữ dội nhằm phá hủy cầu Dài, đồng chí đã mưu trí chèo đò đưa Bí thư Đảng ủy xã vượt sông chỉ đạo chiến đấu rồi trở lại trận địa an toàn. Có lần bị bom vùi, đồng chí bình tĩnh cởi áo khoác lên đầu súng để đất đá không làm tắc nòng rồi tiếp tục bươn mình ra nổ súng vào kẻ thù. Với những chiến công xuất sắc, ngày 1-1-1967, đồng chí vinh dự được Quốc hội tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Trong cuộc đời cách mạng, Anh hùng Trần Thị Lý có niềm hạnh phúc lớn lao là 3 lần được gặp Bác Hồ. Lần đầu tiên vào đầu năm 1967, Bác bảo đồng chí hát bài “Quảng Bình quê ta ơi”, dù rất cảm động và lúng túng nhưng được Thủ tướng Phạm Văn Đồng gợi ý, đồng chí đã tự tin bắt nhịp cho cả đoàn cùng hát vang. Lần thứ hai trước chuyến đi Cuba, thấy đồng chí lúng túng với áo dài và giày cao gót, Bác ân cần dặn đi báo cáo thành tích chiến đấu chứ không phải đi du lịch, rồi bảo chuẩn bị cho đồng chí bộ quân phục và đôi dép cao su mộc mạc. Lần thứ ba vào dịp sang Liên Xô, đồng chí được ăn cơm cùng Bác; khi lỡ làm rơi vài hạt cơm, Bác nhẹ nhàng nhặt vào bát mình và dặn “Hạt cơm là hạt ngọc của trời”, để lại bài học sâu sắc về tính tiết kiệm và sự trân trọng sức lao động của nhân dân.

Sau này, đồng chí Trần Thị Lý chuyển sang Quân đội, làm Chính trị viên phó Thị đội Đồng Hới, rồi tiếp tục đi học tại Trường Văn hóa Quân khu và Học viện Chính trị Quân sự. Trải qua nhiều cương vị công tác như Phó đội trưởng Đội công tác thuộc Đoàn 871, Giám đốc khách sạn Bạch Đằng (Quân khu 5) và là Đại biểu Quốc hội các khóa IV, V, VI, đồng chí luôn hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao. Những phần thưởng cao quý như Huân chương Chiến công cùng tình cảm ấm áp của Bác Hồ đã trở thành nguồn động lực vô giá, soi sáng trọn cuộc đời cống hiến của người nữ anh hùng đất mẹ Quảng Bình.