-Trần Thị Lý – 'Người con gái Việt Nam' không quỳ gối

Trong lịch sử đấu tranh kiên trung của phụ nữ Việt Nam, cuộc đời và khí tiết của Anh hùng Trần Thị Lý đã trở thành một huyền thoại sống động, làm lay động hàng triệu trái tim nhân loại về sức mạnh tinh thần phi thường trước những đòn tra tổn tàn bạo nhất của kẻ thù.

Trần Thị Lý (tên thật là Trần Thị Nhâm, 1933 - 1992) sinh tại xã Điện Quang, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Sinh ra trên vùng đất chảo lửa chiến tranh, chị sớm gia nhập phong trào du kích, làm nhiệm vụ giao liên, vận chuyển tài liệu bí mật và nuôi giấu cán bộ cách mạng trong thời kỳ chống Pháp và những năm đầu chống Mỹ.

Năm 1956, do sự phản bội của kẻ gian, Trần Thị Lý không may rơi vào tay chính quyền Ngụy Sài Gòn. Bắt được người nữ du kích kiên trung, kẻ thù đã đưa chị qua hàng loạt nhà tù khét tiếng gian ác. Tại đây, bọn tay sai đã áp dụng những hình thức tra tấn dã man và tàn bạo vượt quá sức chịu đựng của con người: dùng điện giật vào các vùng nhạy cảm, dội nước vôi đặc vào miệng, dùng dao xéo từng mảng thịt trên cơ thể, dùng đinh đâm vào đầu ngón tay, đốt lửa dưới thân thể chị...

Thế nhưng, trước những cơn đau xé thịt nát xương và những trận đòn hủy hoại thể xác khốc liệt, người con gái Quảng Nam vẫn giữ trọn khí tiết cách mạng. Chị kiên quyết cắn răng chịu đựng, không khai báo bất kỳ cơ sở ngầm hay danh tính cán bộ nào, thẳng thắn nhổ vào mặt kẻ thù với niềm tin sắt đá vào ngày toàn thắng.

Năm 1958, khi thân thể chị đã bị thương tích tàn phá nặng nề đến mức kiệt sức, lính Ngụy tưởng chị đã chết nên vứt xác chị ra bãi rác gần nhà tù. Lực lượng cơ sở của ta đã kịp thời phát hiện, bí mật giải cứu và đưa chị ra Bắc điều trị. Sự sống lại kỳ diệu của Trần Thị Lý cùng thân thể mang đầy vết sẹo tra tấn đã trở thành bản án tố cáo tội ác dã man của đế quốc Mỹ và tay sai.

Nhà thơ Tố Hữu khi đến thăm chị trên giường bệnh đã xúc động nghẹn ngào sáng tác nên bài thơ bất hủ Người con gái Việt Nam: "Em là ai cô gái hay nàng tiên/ Em có tuổi hay không có tuổi/ Đau xé lòng anh chết nửa đời người/ Bày tay dịu dịu em gạt lệ...". Chị Trần Thị Lý được vinh dự gặp Bác Hồ và được vinh danh danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân, trở thành tượng đài sống cho chí khí bất khuất của dân tộc Việt Nam.