Trần Thị Lý: "Người con gái Việt Nam" kiên trung bất khuất (1933 - 1992)

Trần Thị Lý (tên thật là Trần Thị Nhâm) quê ở Điện Bàn, Quảng Nam, là một tượng đài bi tráng về sức chịu đựng phi thường của con người trước sự tàn bạo của chiến tranh. Tham gia cách mạng từ sớm, năm 1956, khi đang làm nhiệm vụ giao liên, bà bị chính quyền Ngô Đình Diệm bắt giữ. Từ đây, bà phải đối mặt với một chuỗi ngày đen tối nhất tại các nhà lao khét tiếng ở miền Trung.

Nhằm moi móc thông tin về các cơ sở cách mạng, bọn mật vụ đã dùng những ngón đòn tra tấn tàn khốc và thú tính nhất để hành hạ người con gái 23 tuổi. Chúng dùng điện giật, đổ nước xà phòng, dùng dao cắt rời từng mảng thịt, và thậm chí đóng đinh vào mười đầu ngón tay, dùng kìm kẹp đứt cuống vú của bà. Thân thể giập nát, mang trên mình 42 vết thương đẫm máu, bị hành hạ từ thể xác đến nhân phẩm, nhưng Trần Thị Lý vẫn cắn răng chịu đựng, tuyệt đối không khai báo nửa lời.

Năm 1958, khi thấy bà chỉ còn thoi thóp, bọn địch đem vứt bà ra bãi rác ngoài nhà tù hòng phi tang. Cơ sở cách mạng đã kịp thời tìm thấy, bí mật cứu chữa và đưa bà ra miền Bắc điều trị. Nhìn thấy thân thể đầy thương tích của bà, nhà thơ Tố Hữu đã bật khóc và viết nên bài thơ "Người con gái Việt Nam" vang dội: "Điện giật, dùi đâm, dao cắt, lửa nung / Không giết được em, người con gái anh hùng". Câu chuyện về Trần Thị Lý đã làm chấn động dư luận quốc tế, trở thành bản cáo trạng đanh thép tố cáo tội ác của Mỹ - ngụy và là nguồn sức mạnh tinh thần to lớn cổ vũ đồng bào miền Nam đứng lên đấu tranh.