Trần Thị Lý - "Người con gái Việt Nam" với ý chí kim cương
Sống sót qua những đòn tra tấn tàn độc nhất chốn địa ngục trần gian của nhà tù Mỹ - Diệm, ý chí bất khuất của chị đã tạc nên tượng đài về người phụ nữ Việt Nam, làm lay động hàng triệu trái tim yêu chuộng hòa bình trên thế giới.
Trần Thị Lý tham gia hoạt động cách mạng từ năm 17 tuổi, làm liên lạc và cán bộ phong trào tại quê hương Quảng Nam. Năm 1956, trong một lần đi làm nhiệm vụ, chị bị quân đội Mỹ - Diệm bắt giữ. Từ đây, chị bắt đầu chuỗi ngày đối mặt với những nhục hình tàn khốc nhất tại các nhà tù khét tiếng như nhà lao Hội An, khám Chín hầm...
Kẻ thù đã dùng mọi cực hình dã man thời trung cổ để ép chị khai ra cơ sở cách mạng. Chúng kẹp điện, dùng kìm rút từng chiếc móng tay, móng chân của chị. Chúng dùng dao cắt thịt, dùng lửa nung sắt xuyên qua bắp chân. Thậm chí, chúng tàn độc đến mức đổ nước xà phòng, nước mắm vào mũi, vào miệng chị rồi đạp lên bụng. Nhưng trước mọi ngón đòn tàn nhẫn ấy, Trần Thị Lý chỉ cắn răng chịu đựng, không một lời khai báo, kiên quyết bảo vệ đồng chí, bảo vệ Đảng.
Đến tháng 10 năm 1958, khi thấy chị chỉ còn là một thân tàn ma dại, khắp người đầy thương tích, tin chắc chị không thể sống sót, kẻ địch đã đem vứt chị ra một bãi rác ngoài nhà tù. Nhờ cơ sở cách mạng phát hiện, chị được bí mật cứu chữa và sau đó được đưa ra miền Bắc.
Hình ảnh thân thể đầy vết sẹo ngang dọc của chị đã làm chấn động dư luận quốc tế, vạch trần tội ác man rợ của chế độ Mỹ - Diệm. Nhắc đến chị, nhà thơ Tố Hữu đã xúc động viết nên những vần thơ bất hủ trong bài "Người con gái Việt Nam": "Em là ai? Cô gái hay nàng tiên Em có tuổi hay không có tuổi Mái tóc em đây, hay là mây là suối Đôi mắt em nhìn hay chớp lửa đêm dông Thịt da em hay là sắt là đồng?" Trần Thị Lý đã sống và trở thành minh chứng sống động nhất cho sức mạnh thần kỳ của lòng yêu nước, không có bạo lực nào có thể khuất phục được.
