TRẦN THỊ LÝ – “ÚT SÓC” GIỮ MẠCH LIÊN LẠC GIỮA MƯA BOM

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trần Thị Lý sinh năm 1946, là con út trong một gia đình nghèo, giàu truyền thống yêu nước ở làng Phú Thượng Trong, xã Phú Hải, thị xã Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình. Tuổi thơ của chị gắn với dòng sông quê, những ngày lặn bắt cá và theo cha chở cát. Cuộc sống vất vả sớm rèn cho cô gái nhỏ bé sức chịu đựng dẻo dai và một nghị lực khác thường.

Khi máy bay Mỹ bắt đầu đánh phá miền Bắc, Đồng Hới trở thành một trong những trọng điểm ác liệt. Chứng kiến quê hương chìm trong bom đạn, Trần Thị Lý tình nguyện tham gia dân quân. Nhờ nhanh nhẹn, gan dạ, chị được giao làm liên lạc cho Đảng ủy, Xã đội Phú Hải và Cụm phòng không nam cầu Dài. Mỗi khi có lệnh, bóng dáng cô gái nhỏ lại thoăn thoắt chạy từ trận địa này sang trận địa khác. Đồng đội trìu mến gọi chị là “Út Sóc”.

Ngày 7-2-1965, máy bay Mỹ ồ ạt ném bom Đồng Hới. Giữa tiếng bom rung chuyển mặt đất, Út Sóc liên tục luồn qua những khu vực đang bị đánh phá để chuyển mệnh lệnh đến bốn trận địa phòng không.

Khi biết một đơn vị bên kia sông chưa nhận được lệnh và đang thiếu đạn, chị lập tức chèo thuyền vượt sông. Không chỉ truyền đạt nhiệm vụ, chị còn quay lại kho, vác hòm đạn nặng hơn cả trọng lượng cơ thể rồi chèo thuyền trở lại giữa lúc bom vẫn trút xuống. Những chuyến đò của cô gái nhỏ bé đã góp phần giữ cho trận địa không ngừng tiếng súng.

Ngày 4-4-1965 trở thành một trong những ngày khốc liệt nhất. Máy bay Mỹ tập trung đánh phá Đồng Hới và cầu Dài. Bom làm cầu đứt gãy, nhiều người dân thiệt mạng. Tại bờ nam, dân quân Phú Hải kiên cường chiến đấu.

Ở vị trí cảnh giới, Trần Thị Lý cầm chắc khẩu CKC quan sát máy bay. Phát hiện nguy hiểm, chị vừa kịp chuyển công sự thì một quả bom nổ dữ dội. Đất đá đổ xuống vùi gần kín người chị. Khi đồng đội đào lên, họ thấy một tay chị vẫn giữ chặt khẩu súng, tay kia che nòng để đất cát không lọt vào.

Vừa thoát khỏi đất đá, Út Sóc lại bật dậy chạy sang trận địa khác.

Trong trận chiến ấy, chị cùng đồng đội tiếp tục nổ súng đánh trả máy bay Mỹ. Sau một đợt ném bom, phát hiện hầm trú ẩn của người dân bị sập, chị lao tới, dùng chính đôi tay cào đất đá đến rớm máu. Nhờ sự khẩn trương của chị và mọi người, 5 người dân được cứu sống.

Một lần khác, chị nhận nhiệm vụ chèo thuyền đưa Bí thư Đảng ủy xã vượt sông để chỉ đạo chiến đấu. Khi thuyền vừa ra giữa dòng, máy bay Mỹ lao tới, bom nổ khiến mặt sông cuộn sóng. Người cán bộ đề nghị đổi người chèo nhưng chị kiên quyết giữ mái chèo, bình tĩnh đưa con thuyền vượt qua khu vực nguy hiểm và cập bến an toàn.

Trần Thị Lý không chỉ gan dạ trên trận địa. Trên cánh đồng muối Cầu Dài, chị cũng là người luôn có mặt từ sớm, tranh thủ từng ngày nắng để sản xuất. Chị quan niệm: “Ngày nắng phải làm bù cho ngày mưa”. Tinh thần ấy góp phần đưa năng suất lên 150kg mỗi công và giúp đơn vị vượt chỉ tiêu gần 100 tấn muối, phục vụ hậu phương và tiền tuyến.

Ngày 1-1-1967, Trần Thị Lý được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Cũng từ đây, chị chính thức bước vào quân đội và tiếp tục đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ quan trọng.

Một kỷ niệm đặc biệt trong cuộc đời chị là ba lần được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh. Sau Đại hội Anh hùng, Chiến sĩ thi đua toàn quốc năm 1967, chị được ngồi cạnh Bác. Người ân cần hỏi chuyện đồng bào Quảng Bình rồi đề nghị cô gái trẻ hát “Quảng Bình quê ta ơi”. Trước sự động viên của Thủ tướng Phạm Văn Đồng, chị đứng lên bắt nhịp để cả đoàn cùng hát. Giữa Phủ Chủ tịch, lời ca về quê hương tuyến lửa vang lên trong một khoảnh khắc mà chị không bao giờ quên.

Sau chiến tranh, Trần Thị Lý tiếp tục phát huy phẩm chất người lính. Năm 1985, chị về công tác tại Khách sạn Bạch Đằng, Đà Nẵng, sau đó trở thành Giám đốc. Năm 1996, đơn vị được xếp trong nhóm 10 khách sạn có chất lượng dịch vụ tốt của cả nước, còn chị được tôn vinh trong số những giám đốc khách sạn tiêu biểu.

Từ cô gái làng Phú Thượng Trong chạy giữa bom đạn với chiếc túi liên lạc, đến người nữ Anh hùng LLVT nhân dân và cán bộ quản lý thời bình, Trần Thị Lý vẫn mang trong mình phẩm chất của “Út Sóc Phú Hải”: nhỏ bé mà gan góc, bình dị mà kiên cường, luôn có mặt ở nơi khó khăn nhất khi quê hương cần.