Trần Thị Ngoan - Cô gái mở đường trên tuyến lửa
Bà Trần Thị Ngoan sinh năm 1948, quê xã Yên Lâm, huyện Hàm Yên, tỉnh Tuyên Quang. Năm 1965, khi vừa tròn 18 tuổi, bà trốn gia đình tình nguyện gia nhập lực lượng Thanh niên xung phong chống Mỹ cứu nước. Bà trực tiếp làm nhiệm vụ mở đường, san lấp hố bom, bảo đảm giao thông trên các tuyến vận tải chiến lược trong điều kiện bom đạn ác liệt. Sau chiến tranh, bà trở về quê hương, tiếp tục lao động, xây dựng cuộc sống và luôn tích cực giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ.
Mỗi lần nhắc đến tuổi mười tám, bà Trần Thị Ngoan đều mỉm cười.
Đó là tuổi đẹp nhất của đời người.
Nhưng cũng là tuổi mà bà quyết định gác lại ước mơ riêng để khoác lên mình màu áo Thanh niên xung phong.
Năm 1965, chiến tranh ngày càng ác liệt.
Ngày nào loa truyền thanh cũng vang lên lời kêu gọi thanh niên lên đường bảo vệ Tổ quốc.
Cô gái Trần Thị Ngoan khi ấy mới mười tám tuổi.
Không muốn cha mẹ lo lắng, bà lặng lẽ viết đơn tình nguyện.
Đến ngày nhập ngũ, bà mới báo tin cho gia đình.
Mẹ bà ôm con gái khóc.
Còn bà chỉ nắm chặt tay mẹ và nói:
"Con đi rồi sẽ về. Nhưng nếu ai cũng ở nhà thì lấy ai giữ nước."
Sau thời gian huấn luyện, bà được phân công đến tuyến đường vận tải chiến lược.
Nhiệm vụ của đơn vị là san lấp hố bom, mở đường và bảo đảm cho những đoàn xe chở vũ khí, lương thực vào chiến trường.
Công việc bắt đầu khi tiếng bom vừa dứt.
Những cô gái tuổi đôi mươi mang cuốc, xẻng lao ra mặt đường.
Có hôm vừa lấp xong một hố bom thì tốp máy bay khác lại quay trở lại.
Đất đá bắn tung.
Khói bụi phủ kín cả cánh rừng.
Người chỉ huy hô lớn:
"Máy bay đi rồi, ra đường!"
Không ai chần chừ.
Những bàn tay nhỏ bé lại tiếp tục xúc từng xẻng đất.
Có đêm làm việc đến sáng.
Áo quần lấm lem bùn đất.
Bữa cơm chỉ là nắm cơm độn sắn với ít muối vừng.
Thế nhưng tiếng hát vẫn vang lên giữa núi rừng.
Bà nhớ nhất một lần đơn vị đang san đường thì một đồng đội bị mảnh bom làm bị thương.
Không ai bảo ai.
Tất cả cùng lao đến đưa bạn vào hầm trú ẩn.
Đến khi người bạn qua cơn nguy kịch, mọi người mới nhận ra trên tóc, trên vai mình vẫn còn đầy đất đá.
Chiến tranh kết thúc.
Bà trở về quê hương với mái tóc đã sạm nắng và đôi bàn tay chai sần.
Không huân chương lấp lánh.
Không những lời kể về chiến công lớn.
Chỉ có ký ức về những con đường đã được giữ thông bằng mồ hôi, nước mắt và cả máu của đồng đội.
Nhiều năm sau, trong những buổi gặp mặt cựu Thanh niên xung phong, bà vẫn thường mang theo chiếc cuốc nhỏ đã theo mình suốt những năm tháng chiến tranh.
Có em học sinh hỏi:
"Bà có tiếc tuổi trẻ của mình không?"
Bà mỉm cười hiền hậu:
"Không. Vì tuổi trẻ ấy đã góp một viên đá nhỏ để xây nên con đường của hòa bình hôm nay."
Mỗi lần kể đến đây, đôi mắt bà lại ánh lên niềm tự hào.
Đó là niềm tự hào của một người từng sống trọn tuổi xuân cho Tổ quốc.
