Trần Thị Quang Mẫn - Người phụ nữ cải trang thành đàn ông suốt 5 năm để ra trận

Trong những năm tháng đất nước chìm trong chiến tranh, có một người phụ nữ đã lựa chọn một cách đặc biệt để được cầm súng ra trận. Đó là Trần Thị Quang Mẫn – cô gái có xuất thân khá giả ở Giồng Riềng, Kiên Giang nhưng sớm mang trong mình lòng yêu nước và khát vọng được góp sức cho cách mạng. Từ nhỏ, bà đã say mê những câu chuyện về Hai Bà Trưng, Trần Hưng Đạo, Nguyễn Trung Trực, Phan Bội Châu và thường tổ chức những trò chơi trận giả với đám trẻ trong làng. Chứng kiến truyền thống gia đình có nhiều người tham gia kháng chiến, bà càng day dứt khi bản thân là con gái lại chưa thể làm gì cho đất nước. Cuối cùng, bà cùng em gái cắt máu ăn thề, quyết tâm rời nhà theo kháng chiến. Cha bà tức giận đến mức đốt hết quần áo của hai chị em rồi đuổi đi, còn mẹ vừa khóc vừa dúi cho con ít tiền cùng xấp vải xô, căn dặn: “Hai chị em con đi phải cho thành danh. Nếu không thành hay hư hèn gì thì đừng có vác mặt về nhà, xấu hổ cha mẹ lắm”.

Để có thể trực tiếp chiến đấu, Trần Thị Quang Mẫn quyết định cải trang thành nam giới. Cô gái vốn xinh đẹp, da trắng, tóc dài đã phơi nắng cho sạm da, cắt tóc ngắn như con trai, thậm chí cố gắng luyện giọng cho ồm ồm để không bị phát hiện. Với cái tên Trần Quang Mẫn, bà gia nhập Trung đoàn 124 và chiến đấu như một người lính thực thụ. Suốt 5 năm, đồng đội không hề biết “người chiến sĩ” gan dạ ấy thực chất là một cô gái. Chuyện chỉ bị phát hiện khi Nguyễn Văn Bé, người từng được gia đình hứa hẹn kết hôn với bà, lần theo dấu vết và biết bà đang ở Trung đoàn 124. Sự thật khiến cả đơn vị kinh ngạc. Sau đó, đơn vị tổ chức đám cưới cho hai người; bà giữ chức Đại đội trưởng, còn chồng là Đại đội phó. Năm 1952, chồng bà hy sinh khi con trai mới bốn ngày tuổi. Người con duy nhất sau này cũng tiếp bước cha mẹ vào quân ngũ và hy sinh khi mới 15 tuổi.

Không chỉ nổi tiếng bởi câu chuyện cải trang, Trần Thị Quang Mẫn còn được nhắc đến bởi lòng dũng cảm và sự quyết đoán giữa chiến trường. Năm 1974, trong một lần hành quân, bà gặp một phụ nữ mang thai bị bom đánh trúng và đã tử vong. Khi phát hiện thai nhi vẫn còn cử động, bà lập tức dùng con dao găm mang theo rạch bụng người mẹ để cứu đứa trẻ. Đứa bé được bà đặt tên là Ngọc Hân, sau đó gửi người quen nuôi dưỡng rồi nhận lại chăm sóc. Bà coi Ngọc Hân như con gái ruột, hết lòng lo cho việc học hành. Sau này, vì con, bà bán nhà ở Kiên Giang, chuyển lên TP.HCM sinh sống.

Những năm tháng chiến đấu đã mang đến cho Trần Thị Quang Mẫn nhiều phần thưởng cao quý, trong đó có Huân chương Chiến công, Huân chương Kháng chiến, Huân chương Độc lập và danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng. Năm 1967, bà cùng chị Út Tịch được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tháng 4/1967, bà được ra Hà Nội gặp Bác Hồ và được Người tặng khẩu súng K54 làm kỷ niệm. Cuộc đời đặc biệt của bà sau này được nhà văn Bùi Hiển viết thành tác phẩm Cuộc đời tôi. Nhìn lại chặng đường đã qua, bà không tự xem mình là người phi thường mà chỉ giản dị nói rằng mình ra trận vì mong đất nước được giải phóng, đồng bào được sống trong hòa bình. Khi ước nguyện ấy trở thành hiện thực, bà cảm thấy mình đã mãn nguyện.