TRẦN THỊ QUANG MẪN – “NỮ CHÚA MIỀN TÂY”, NGƯỜI MẸ DÂNG TRỌN CUỘC ĐỜI VÀ GIA ĐÌNH CHO TỔ QUỐC

TRẦN THỊ QUANG MẪN – “NỮ CHÚA MIỀN TÂY”, NGƯỜI MẸ DÂNG TRỌN CUỘC ĐỜI VÀ GIA ĐÌNH CHO TỔ QUỐC

Có những người phụ nữ bước vào lịch sử bằng một chiến công, nhưng khi khép lại những trang sử hào hùng ấy, điều còn khiến người đời kính phục lại là những hy sinh thầm lặng mà họ đã mang theo suốt cuộc đời. Bà mẹ Việt Nam anh hùng Trần Thị Quang Mẫn là một người như thế. Trong những năm tháng chiến tranh, bà từng khoác lên mình chiếc áo của người lính, lấy tên Trần Quang Mẫn, chiến đấu gan dạ giữa vùng đất miền Tây Nam Bộ và khiến quân thù khiếp sợ đến mức gọi bà bằng cái tên “Nữ chúa miền Tây”. Nhưng phía sau danh xưng đầy khí phách ấy lại là một người phụ nữ, một người vợ, một người mẹ đã lần lượt gửi chồng, gửi người con trai duy nhất của mình vào lòng đất mẹ. Để rồi khi chiến tranh đi qua, bà trở về với cuộc sống bình dị, mang theo những vết thương không nhìn thấy và một nỗi nhớ thương những người đã khuất không bao giờ nguôi.

Sinh ra trên vùng đất Vĩnh Thạnh, Giồng Riềng, Kiên Giang, bà Trần Thị Quang Mẫn sớm giác ngộ cách mạng và lựa chọn con đường đấu tranh trong những năm đất nước còn chìm trong chiến tranh. Để thuận lợi hoạt động, bà cải trang thành nam giới, lấy tên Trần Quang Mẫn. Suốt một thời gian dài, giữa những người lính Vệ quốc đoàn, bà được mọi người gọi là “anh Mẫn”. Không ai dễ dàng nhận ra người chiến sĩ gan góc, khỏe mạnh, luôn sẵn sàng nhận nhiệm vụ nguy hiểm ấy thực ra là một người phụ nữ. Bà không chỉ cải trang để hoạt động, mà thực sự sống cuộc đời của một người lính: hành quân, chiến đấu, chỉ huy và đối mặt với hiểm nguy như bao đồng đội của mình.

Từ một chiến sĩ, bà từng bước trưởng thành và được giao giữ cương vị đại đội trưởng. Sự tin tưởng ấy được xây dựng bằng chính bản lĩnh và những chiến công mà bà đã lập nên. Trong những năm tháng chiến tranh khốc liệt, bà nhiều lần trực tiếp thực hiện những nhiệm vụ đặc biệt nguy hiểm. Một trong những câu chuyện tiêu biểu diễn ra năm 1958, khi Tỉnh ủy Rạch Giá giao nhiệm vụ tiêu diệt Lâm Quang Phòng, một tên ác ôn khét tiếng. Muốn tiếp cận mục tiêu, bà đã cải trang thành người giúp việc, tìm cách lọt vào tận nhà đối phương. Khi thời cơ đến, bà bất ngờ ra tay. Dù bị thương và bị lực lượng bảo vệ bao vây, bà vẫn chiến đấu quyết liệt trước khi bị bắt. Chính sự táo bạo, gan dạ ấy đã khiến báo chí Sài Gòn khi ấy gọi bà bằng cái tên “Nữ chúa miền Tây”.

Nhưng nếu chỉ nhìn vào những chiến công ấy, chúng ta sẽ chưa thể hiểu hết con người Trần Thị Quang Mẫn. Bởi đằng sau một người nữ chiến sĩ từng khiến quân thù khiếp sợ là một người phụ nữ cũng biết yêu thương, biết đau đớn và có một gia đình để chờ đợi mình trở về. Bà đã từng có một người chồng cùng chung lý tưởng cách mạng – liệt sĩ Nguyễn Văn Bé, tức Mười Bé. Nhưng chiến tranh đã không cho họ một cuộc sống bình thường. Người chồng của bà đã hy sinh. Nỗi đau ấy chưa kịp nguôi thì người con trai duy nhất của bà cũng ngã xuống khi mới 15 tuổi.

Có lẽ không một người mẹ nào có thể dễ dàng nói thành lời nỗi đau ấy. Một người mẹ có thể can đảm bước vào nơi nguy hiểm nhất, có thể đối mặt với kẻ thù mà không run sợ, nhưng khi mất đi người con mình đã sinh thành và yêu thương, đó là một nỗi đau không có chiến công nào có thể khỏa lấp. Với bà Trần Thị Quang Mẫn, sự hy sinh của chồng và con không chỉ là mất mát của riêng một gia đình. Họ đã trở thành những người con của Tổ quốc, nằm lại giữa những năm tháng đất nước còn chưa được hòa bình.

Bà từng bị địch bắt, bị kết án tù khổ sai và trải qua nhiều nhà tù như Rạch Giá, Tân Hiệp, Chí Hòa, Côn Đảo. Những năm tháng tù đày tiếp tục thử thách sức chịu đựng của người phụ nữ ấy. Nhưng dù bị giam cầm, bà vẫn giữ vững khí tiết của người chiến sĩ cách mạng. Thân thể có thể bị giam trong song sắt, nhưng lòng trung thành với Tổ quốc và niềm tin vào ngày đất nước thống nhất không thể bị giam cầm.

Điều khiến chúng ta càng kính trọng bà là sau khi chiến tranh kết thúc, khi đất nước bước vào những ngày hòa bình, bà không lấy những chiến công của mình để đòi hỏi sự vinh danh. Người phụ nữ từng được gọi là “Nữ chúa miền Tây” trở về với cuộc sống hết sức giản dị. Bà sống gần gũi, nhân hậu, quan tâm đến những người lao động nghèo khó quanh mình. Những việc làm bình dị ấy cho thấy phía sau một người nữ chiến sĩ từng rất quyết liệt trước quân thù là một người mẹ giàu lòng thương người, một con người luôn giữ được sự nhân hậu sau những năm tháng chiến tranh khốc liệt.

Và rồi, cuộc đời bà được Nhà nước ghi nhận bằng những phần thưởng cao quý, trong đó có danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và Bà mẹ Việt Nam anh hùng. Nhưng khi nhắc đến danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng, có lẽ chúng ta không nên chỉ nhìn đó như một sự ghi nhận. Đó còn là lời tri ân của Tổ quốc đối với những người mẹ đã chịu đựng những mất mát lớn lao nhất để đất nước có được ngày hòa bình.

Bởi một người mẹ mất đi người con duy nhất không chỉ mất đi một người con. Mẹ mất đi tiếng gọi thân thương trong căn nhà, mất đi bóng dáng người con từng lớn lên bên mình, mất đi một phần máu thịt của chính mình. Vậy mà những người mẹ như bà vẫn đứng vững. Họ nén nỗi đau riêng để đất nước có thêm sức mạnh bước tiếp. Họ trao cho Tổ quốc điều quý giá nhất của đời mình, rồi lặng lẽ mang nỗi đau ấy đi suốt những năm tháng còn lại.

Vì vậy, gọi bà là “Nữ chúa miền Tây” là để nhắc nhớ về một nữ chiến sĩ từng khiến kẻ thù khiếp sợ; nhưng gọi bà là Bà mẹ Việt Nam anh hùng Trần Thị Quang Mẫn mới là cách để chúng ta bày tỏ sự kính trọng sâu sắc nhất. Bởi phía sau người nữ anh hùng ấy là một người mẹ đã chịu đựng những mất mát mà không lời nào có thể diễn tả trọn vẹn.

Hôm nay, chúng ta được sống trong một đất nước hòa bình. Những người trẻ được đến trường, được theo đuổi ước mơ, được trở về bên gia đình sau mỗi ngày học tập và làm việc. Chúng ta có thể bình thản nói về tương lai bởi những người đi trước đã từng phải đánh đổi tuổi trẻ, máu xương và cả những người thân yêu nhất để giành lấy ngày hôm nay. Khi đứng trước câu chuyện của Bà mẹ Việt Nam anh hùng Trần Thị Quang Mẫn, điều chúng ta cần không phải là sự ngưỡng mộ nhất thời, mà là một lòng biết ơn sâu sắc đối với người mẹ đã dâng hiến cả gia đình cho non sông.

Có những người anh hùng được nhớ đến bởi một trận đánh. Có những người được nhớ đến bởi một chiến công. Nhưng cũng có những người được lịch sử nhắc tên bởi cả một cuộc đời hy sinh. Bà Trần Thị Quang Mẫn thuộc về những con người như thế. Từ một nữ chiến sĩ cải trang thành nam giới giữa chiến trường đến người mẹ mất chồng, mất người con duy nhất; từ những ngày tháng tù đày đến cuộc sống bình dị sau hòa bình, cuộc đời bà là một câu chuyện dài về lòng yêu nước, sự kiên cường và đức hy sinh.

Xin được nghiêng mình trước Bà mẹ Việt Nam anh hùng Trần Thị Quang Mẫn – người phụ nữ đã từng khoác áo người lính để chiến đấu cho quê hương, từng mang danh “Nữ chúa miền Tây” giữa những năm tháng khói lửa, và sau tất cả, trở về với hình ảnh thiêng liêng của một người mẹ đã hiến dâng cả những người thân yêu nhất cho Tổ quốc. Những gì mẹ đã trao đi không thể lấy lại, nhưng hòa bình hôm nay chính là câu trả lời đẹp nhất mà các thế hệ sau có thể dành cho những hy sinh ấy: sống tử tế, sống có trách nhiệm và sống xứng đáng với đất nước mà những người mẹ như mẹ đã dùng cả cuộc đời để bảo vệ.