Trần Thị Tâm: Đóa hướng dương kiên cường trên "Vùng Đất Trắng" Hải Lăng

Trần Thị Tâm sinh năm 1952 tại xã Hải Vĩnh, huyện Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị. Cô lớn lên khi vùng đất quê hương bị kẻ thù biến thành "vùng đất trắng" — nghĩa là nơi mọi sự sống đều bị san phẳng bởi bom đạn và chất độc hóa học để ngăn chặn sự chi viện của cách mạng. Năm 15 tuổi, Tâm đã tham gia du kích, và đến năm 18 tuổi, cô đã trở thành Bí thư chi bộ kiêm Chính trị viên xã đội, trực tiếp chỉ huy những trận đánh khiến quân thù phải khiếp sợ.

Vào những năm 1970-1971, Hải Lăng là tâm điểm của những cuộc hành quân càn quét tàn bạo. Kẻ thù đóng đồn bốt dày đặc, treo thưởng rất cao cho ai bắt hoặc giết được "nữ cộng sản Trần Thị Tâm".

Câu chuyện của Tâm bắt đầu từ những ngày cô cùng đồng đội bám trụ trong những căn hầm bí mật dưới lòng đất trắng. Có những lúc, địch đổ quân ngay trên nắp hầm, chúng dùng cây sắt chọc xuống đất để tìm kiếm. Tâm cùng đồng đội phải nhịn đói, nhịn khát và chịu đựng sự thiếu oxy trầm trọng suốt nhiều ngày liền. Trong bóng tối đặc quánh của hầm ngầm, cô vẫn thì thầm kể chuyện, dạy hát cho các chiến sĩ trẻ để giữ vững tinh thần. Cô bảo: "Chúng ta như loài hướng dương, dù bị vùi dưới đất sâu, lòng vẫn phải hướng về phía mặt trời độc lập".

Mùa hè đỏ lửa năm 1972, chiến dịch giải phóng Quảng Trị bước vào giai đoạn quyết liệt nhất. Trần Thị Tâm lúc này là Chỉ huy trưởng lực lượng vũ trang huyện Hải Lăng. Cô được giao nhiệm vụ dẫn đầu một mũi tấn công để đánh chiếm các vị trí then chốt, mở đường cho quân chủ lực tiến vào.

Sáng ngày 26 tháng 5 năm 1972, trong một trận đánh ác liệt tại căn cứ địch, quân ta bị hỏa lực mạnh từ máy bay và pháo binh đối phương chặn lại. Nhận thấy nếu không phá tan mũi thọc sâu của địch thì toàn đơn vị sẽ rơi vào vòng nguy hiểm, Tâm đã quyết định tự mình dẫn một tổ chiến đấu vòng ra phía sau lưng địch để nghi binh, thu hút hỏa lực.

Dưới làn mưa bom và pháo hạm từ biển bắn vào, hình ảnh người con gái nhỏ nhắn, mái tóc dài tết gọn, tay cầm súng ngắn vừa chỉ huy vừa bắn trả quân thù đã trở thành biểu tượng bất khuất trên cánh đồng Hải Lăng đầy khói bụi. Cô trúng đạn khi đang băng qua một khoảng trống để cứu một chiến sĩ trẻ bị thương.

Trần Thị Tâm hy sinh khi tuổi đời mới vừa tròn 20, chỉ ít lâu trước khi mảnh đất Hải Lăng hoàn toàn được giải phóng. Cô ngã xuống khi trong túi áo vẫn còn nguyên một đóa hoa dại hái vội ven đường để tặng đồng đội trong ngày chiến thắng. Trần Thị Tâm được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân khi tuổi đời còn rất trẻ. Câu chuyện của cô không chỉ là về một nữ chỉ huy tài ba, mà còn là về một tâm hồn trong trẻo giữa sự tàn khốc của chiến tranh.

Ngày nay, tại thị trấn Hải Lăng có một công viên và ngôi trường mang tên Trần Thị Tâm. Đóa hoa hướng dương năm ấy đã tan vào đất mẹ, nhưng hạt mầm của lòng quả cảm mà cô để lại vẫn tiếp tục nảy nở trên vùng đất trắng năm nào, giờ đã xanh ngắt màu của hòa bình và sự sống.