TRẦN THỊ VƯỜN
Mẹ Trần Thị Vườn (Năm Vườn), sinh năm 1922 tại ấp Thuận Giao, xã Thuận Giao, quận Lái Thiêu, tỉnh Thủ Dầu Một (nay là TP. Thuận An, tỉnh Bình Dương) trong một gia đình nông dân. Mẹ lấy chồng và sinh hạ duy nhất một người con trai tên là Nguyễn Văn Thời sinh năm 1940. Chồng mất khi mẹ còn trẻ. Cách mạng tháng Tám 1945 thành công, mẹ tham gia Đoàn Phụ nữ cứu quốc xã. Mẹ được giao nhiệm vụ thu gạo, tiền tiếp tế cho anh em. Trên bước đường công tác, mẹ tái giá với một cán bộ huyện (ông hi sinh vào tháng 6/1954, trước khi Hiệp định Genève được ký kết). Mẹ làm công tác hậu cần cho công an huyện một thời gian dài. Nguyễn Văn Thời tuy nhỏ tuổi nhưng rất lanh lợi, mới 7 tuổi đã làm giao liên cho công an huyện, Huyện ủy Lái Thiêu và được tính thời gian thoát li từ tháng 2/1947. Lợi dụng sơ hở của địch, trẻ con ít bị nghi ngờ, Thời đã luồn lách mang tài liệu, công văn nhiều lần vượt qua các chặng gác của địch trót lọt. Sau năm 1954, đế quốc Mỹ hất cẳng thực dân Pháp. Nhân dân miền Nam bước vào giai đoạn đấu tranh mới. Mẹ Năm Vườn trở thành cơ sở chí cốt của địa phương. Mẹ tiếp tục công việc nuôi giấu anh em vào lúc phong trào tạm lắng. Năm 1960, cuộc Đồng Khởi từ Bến Tre lan khắp miền Nam. Ở xã Thuận Giao, cơ sở Đảng và đội du kích mật thành lập. Địch chà xát Thuận Giao nhiều lần hòng tiêu diệt lực lượng cách mạng địa phương. Anh Nguyễn Văn Thời khi đó đã lớn và lập gia đình. Anh gia nhập du kích xã, khi đồng chí xã đội trưởng hi sinh, anh lên thay. Anh là xã đội trưởng thứ năm. 7 giờ sáng 28/12/1961 (21 tháng 11 năm Tân Sửu) anh em đang nhóm họp thì một vài loạt đạn của bọn lính đi ruồng bắn, chỉ một mình Thời bị trúng đạn hi sinh. Thương con, mẹ Năm càng căm thù giặc, càng hăng hái công tác. Tết Mậu Thân, mẹ là một trong những cơ sở địa phương lo nấu ăn tiếp tế cho các đơn vị bộ đội chủ lực hành quân ngang qua để đánh vào Sài Gòn. Khi địch phản kích, liên tiếp mở những chiến dịch bình định đẩy lực lượng ta ra xa đô thị, xã Thuận Giao bị chà xát dữ dội, mẹ tạm lánh xuống Thủ Đức tiếp tục hoạt động. Năm 1970, mẹ chuyển vùng về thị xã Biên Hòa, móc nối với đồng chí Tám Huệ - Bí thư chi bộ khu chợ Biên Hòa. Dưới lớp vỏ bán trầu cau ở trước khám Biên Hòa, mẹ nắm tình hình các sạp buôn bán, tổ chức đấu tranh chống thuế và hoa chi cao. Mẹ có thêm tên mới: bà Năm Trầu. Từ giữa tháng 4/1975, mẹ được chi bộ chỉ đạo mua vải may cờ, rải truyền đơn, chuẩn bị cho việc nổi dậy khởi nghĩa ở nội ô. Sau ngày giải phóng, mẹ làm công tác thương binh - xã hội ở phường Thanh Bình, rồi phó ban quản trị nhà ăn tập thể thành phố Biên Hòa. Sau năm 1980, mẹ nghỉ hưu. Mẹ Trần Thị Vườn được Nhà nước tặng Huân chương Độc lập, Huân chương Kháng chiến chống Pháp, Huân chương Kháng chiến chống Mỹ. Mẹ được Nhà nước phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng theo Quyết định số 394/KTCTN ngày 17/12/1994 và được một cơ quan nhận phụng dưỡng trọn đời.
