Trần Thủ Độ: Người xoay chuyển bánh xe lịch sử nhà Trần

Trần Thủ Độ là một nhân vật gây nhiều tranh luận nhưng không ai có thể phủ nhận tầm vóc của ông trong việc thiết lập và củng cố vương triều Trần. Giữa lúc nhà Lý suy yếu, xã hội loạn lạc, ông đã dùng nhãn quan chính trị sắc bén để thực hiện cuộc chuyển giao quyền lực lịch sử từ nhà Lý sang nhà Trần một cách êm đẹp thông qua cuộc hôn nhân giữa Lý Chiêu Hoàng và Trần Cảnh.

Chiến công vĩ đại nhất của ông chính là trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên - Mông lần thứ nhất (1258). Khi quân giặc mạnh như chẻ tre, vua Trần lo lắng hỏi ý kiến, ông đã khẳng định đanh thép: "Đầu thần chưa rơi xuống đất, xin bệ hạ đừng lo". Câu nói ấy như một luồng sức mạnh củng cố niềm tin cho toàn quân, toàn dân. Trần Thủ Độ không chỉ là một nhà chính trị quyết đoán, đôi khi tàn nhẫn vì đại cuộc, mà ông còn là một tấm gương về sự liêm chính. Khi vợ ông xin chức cho một người thân, ông đã yêu cầu chặt một ngón chân của người đó để làm dấu thì người đó mới được nhận chức, khiến từ đó về sau không ai dám cậy nhờ tư lợi.