Trận tiêu diệt Chi khu Vĩnh Thuận (Chiến dịch năm 1964)
Bác Nguyễn Văn Hai sinh năm 1953, thời chiến là bộ đội tham gia chiến đấu, thời bình về làm ruộng, hiện nay ở ấp Dân Quân, xã Vĩnh Hoà, tỉnh An Giang. Đến thăm và gặp gỡ bác đã kể lại những câu chuyện lịch sử mà bác đã trải qua, trận đánh mà người cho rằng tiêu biểu nhất là trận tiêu diệt Chi khu Vĩnh Thuận.
Vĩnh Thuận là huyện (trước khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp) nằm trong vùng từng được mệnh danh là căn cứ U Minh cả 2 thời kỳ kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Trải qua quá trình lịch sử, đặc biệt là trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Đảng bộ, quân và dân Vĩnh Thuận một lòng, một dạ theo Đảng, bám đất giữ làng, quyết tâm đánh bại kẻ thù xâm lược, giải phóng quê hương.
Vĩnh Thuận được nhiều người biết đến qua những địa danh và sự kiện trọng đại: Nơi thành lập Chi bộ Đảng đầu tiên của Đảng bộ tỉnh Kiên Giang tại Ranh Hạt; nơi có Khu tập kết 200 ngày đêm hồi năm 1954 tại Vàm Chắc Băng; nơi bọn Mỹ - ngụy lập Đặc khu An Phước để bắt bớ, giam cầm hàng ngàn cán bộ, chiến sĩ và nhân dân ta; nơi có rừng U Minh lịch sử từng che chở, đùm bọc nhiều cơ quan, đơn vị như Trung ương Cục miền Nam, Khu ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu và nhiều đơn vị bộ đội chủ lực khác…
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, quân dân Vĩnh Thuận đã tham gia 670 trận đánh lớn nhỏ, diệt và làm bị thương trên 4.000 tên địch, trong đó có 15 cố vấn Mỹ, bắt sống trên 1.000 tên giặc, làm tan rã 2.000 binh sĩ; thu trên 1.000 súng các loại; bắn rơi 16 máy bay, làm hư hỏng 6 chiếc khác; phá hủy 9 xe bọc thép M113. Để đổi lấy độc lập tự do, quân và dân Vĩnh Thuận phải đổ biết bao xương máu, toàn huyện có 2.073 liệt sĩ, hơn 4.000 cán bộ, chiến sĩ, dân quân du kích bị địch bắt, tù đày, tra tấn, nhiều người đã hy sinh. Riêng từ năm 1955-1957, tại Đặc khu An Phước (đóng tại rừng tràm Ban Biện Phú - Nghĩa trang liệt sĩ huyện ngày nay), bọn Mỹ - ngụy đã bắt bớ giam cầm hơn 10.000 lượt cán bộ, chiến sĩ cách mạng và những người yêu nước, trong đó có hơn 1.500 người bị giết tại đây…
Đây là trận đánh tiêu biểu nhất minh chứng cho sự phối hợp giữa lực lượng địa phương và bộ đội chủ lực. Chi khu Vĩnh Thuận và hệ thống hành chính quận Kiên Long của chính quyền Sài Gòn, vốn là "mắt xích" quan trọng trong việc kiểm soát vùng căn cứ U Minh lực lượng quân ta bất ngờ nổ súng đánh thẳng vào cơ quan đầu não của chi khu, phá hủy nhiều công sự và kho tàng của địch.Để cứu vãn, địch tung Trung đoàn 32 thuộc Sư đoàn 21 (ngụy) đổ quân xuống các tuyến kinh 3, kinh 11 và kinh 14. Tuy nhiên, các cánh quân này liên tục bị du kích địa phương và bộ đội ta phục kích ngay khi vừa đổ quân. Sau trận đó ta đã tiêu diệt và làm tiêu hao nặng 2 tiểu đoàn địch, diệt tại chỗ khoảng 150 tên, thu giữ nhiều vũ khí. Trận đánh này đã góp phần bẻ gãy chiến lược "Chiến tranh đặc biệt" của Mỹ tại tỉnh Rạch Giá (nay là Kiên Giang cũ).
Qua lời kể của Bác Nguyễn Văn Hai cho chúng ta thấy được nền hòa bình như hôm nay, chúng ta không thể quên đi những hy sinh lớn lao của các thế hệ đi trước. Ngày thành lập Quân đội Nhân dân Việt Nam không chỉ là dịp để chúng ta nhớ về những người lính, mà còn là dịp để mỗi người dân, nhận thức rõ hơn về trách nhiệm của mình đối với đất nước. Chính nhờ sự hy sinh của các thế hệ quân nhân, đất nước mới có thể phát triển như hôm nay. Những chiến công oanh liệt ấy không bao giờ phai mờ trong lòng người dân Việt Nam. Ngày nay, đất nước không còn phải đối mặt với chiến tranh, nhưng nhiệm vụ bảo vệ tổ quốc vẫn luôn hiện hữu. Đó là nhiệm vụ của các thế hệ trẻ, dù chúng ta không phải là người lính, nhưng tin rằng nếu chúng ta luôn cố gắng học tập và rèn luyện, đóng góp vào sự phát triển của đất nước, đó chính là cách để chúng ta thể hiện lòng biết ơn đối với các thế hệ đi trước. Và hy vọng rằng, trong tương lai, những thế hệ tiếp theo sẽ tiếp nối truyền thống vẻ vang ấy, góp phần xây dựng đất nước ngày càng giàu mạnh hùng cường và nối tiếp những giá trị lịch sử mà các vị cha anh đã để lại.
