TRẦN TRƯỜNG SINH (1914-1951), NGƯỜI HIỆU TRƯỞNG ĐẦU TIÊN CỦA TRƯỜNG CHÍNH TRỊ TỈNH BẾN TRE

Ông sinh năm 1914, tại xã Thiện Phiến, huyện Tiên Lữ, tỉnh Hưng Yên, bí danh là Việt Hùng, bút hiệu Lê Khanh, xuất thân từ gia đình nông dân nghèo, rồi trở thành người lao động tha hương, đi kiếm sống ở Hải Phòng, Hà Nội. Ông sớm giác ngộ, tham gia hoạt động cách mạng và được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương năm 1941. Năm 1942, Trần Trường Sinh bị địch bắt đưa về giam giữ tại nhà giam Hỏa Lò. Địch quy ông vào loại trọng án chính trị, đày đi Côn Đảo.

Nhà tù Côn Đảo trong những năm 1941 - 1944 do tên Trung úy Brouillonnet làm quản đốc, đã đặt ra một số luật lệ vô cùng dã man để đàn áp tù nhân. Họ phải sống trong cảnh thiếu ăn, không thuốc men chữa bệnh và thường xuyên bị đòn roi, tra tấn, chết chóc diễn ra hàng ngày.

Trong tình hình cực kỳ gian khổ, chi bộ của nhà tù tìm mọi cách liên hệ với nhau để tổ chức đấu tranh chống khủng bố, vận động tù nhân thành lập Ban Cứu tế để tương trợ, giúp đỡ lẫn nhau. Mặt khác, chỉ bộ chủ trương dù trong hoàn cảnh khó khăn, gian khổ đến đâu vẫn duy trì học văn hóa, chính trị, nâng cao trình độ cho cán bộ, đảng viên, chuẩn bị cho yêu cầu phục vụ cách mạng sau này.

Kẻ thù không thể ngờ rằng, giữa chốn địa ngục trần gian Côn Đảo này, trong các khám cấm cố, các lớp học vẫn được mở gồm lớp lý luận chính trị học buổi sáng, lớp văn hóa học buổi chiều, ban đêm anh em còn sinh hoạt văn nghệ, bình giảng các tác phẩm văn học…

Những người giảng dạy có người từng học ở Liên Xô về, có người từng được Nguyễn Ái Quốc đào tạo và nhiều người đã được thử thách qua thực tiễn đấu tranh cách mạng.

Nhờ chủ trương "biến nhà tù đế quốc thành trường học cách mạng” của tổ chức Đảng trong nhà tù nên sau Cách mạng tháng Tám, anh em chính trị phạm ở Côn Đảo về hoạt động được đồng chí, đồng đội rất tin tưởng và quý trọng. Trần Trường Sinh là một trong số đó. Ông giỏi cả về lý luận chính trị, nghiệp vụ tuyên truyền, huấn luyện và báo chí.

Sau Cách mạng tháng Tám, Xứ ủy Nam Bộ tổ chức rước 1.800 cán bộ, đảng viên tù chính trị từ Côn Đảo về đất liền. Trong đoàn trở về có nhiều cán bộ lãnh đạo cao cấp của Đảng như Lê Duẩn, Tôn Đức Thắng, Phạm Hùng, khi về đến Sóc Trăng ngày 23/9/1945 thì cũng là lúc kháng chiến Nam Bộ bùng nổ. Một số cán bộ được điều về Trung ương, một số tình nguyện ở lại chiến đấu ở chiến trường Nam Bộ, còn lại phần lớn về quê hoạt động. Riêng tại Bến Tre, ngoài Trần Trường Sinh còn có các ông Đỗ Nghĩa Trọng, Võ Văn Khánh, Trần Xuân Lê, Nguyễn Văn Khôi (Thanh Giang),... đều được bổ sung vào Tỉnh ủy. Trần Trường Sinh được phân công phụ trách công tác tuyên huấn, trực tiếp tổ chức xuất bản báo, tuyên truyền và mở các lớp huấn luyện chính trị đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cho phong trào.

Đầu năm 1946, Trần Trường Sinh mở các lớp bồi dưỡng cán bộ ngắn ngày và trực tiếp giảng dạy. Tháng 11/1946, Đảng rút vào hoạt động bí mật. Tỉnh ủy thành lập “Hội Nghiên cứu chủ nghĩa Mác - Lênin”, tổ chức Nhà xuất bản Đại chúng và Nhà in Đoàn kết. Báo “Sự thật" của Đảng đổi thành báo "Hy sinh” với danh nghĩa là cơ quan ngôn luận của Tỉnh hội Việt Minh.

Về công tác huấn học, Trần Trường Sinh mở các lớp lưu động ngắn hạn, đầu tiên ở làng Định Thủy, rồi dời xuống Ngãi Đăng (nay thuộc huyện Mỏ Cày Nam). Nhằm đào tạo cán bộ quy mô lớn hơn, phục vụ theo yêu cầu kháng chiến, đầu tháng 3/1947, Tỉnh ủy chủ trương mở lớp đào tạo tập trung, gọi là Trường Cán bộ Việt Minh do Trần Trường Sinh làm Giám đốc. Cán bộ giảng dạy có các ông Lê Hoài Đôn, Dương Xuân Trọng và một số ông trong Tỉnh ủy được mời giảng. Hai nhân viên An và Cường giúp việc văn thư, đánh máy, in ấn tài liệu. Trường được xây cất tại Bần Mít, làng Thạnh Phong, quận Thạnh Phú. Học viên cả tỉnh được chiêu sinh về học ở đây. Tính đến cuối năm 1947, trường mở được 3 lớp, đào tạo gần 200 cán bộ cho cấp tỉnh và chủ chốt cấp quận (Từ năm 1948, ta thống nhất trong cả nước, đối gọi quận là huyện, làng là xã). Trường cán bộ Việt Minh thực chất là Trường Đảng, trực thuộc Tỉnh ủy, chính là tiền thân của Trường Đảng tỉnh, nay là Trường Chính trị tỉnh Bến Tre.

Từ cuối năm 1948, Tỉnh ủy chủ trương mở các lớp khảo huấn cho cán bộ Đảng các ngành tỉnh và huyện. Trần Trường Sinh tiếp tục được giao làm nhiệm vụ này. Ông đã mở các lớp tại các địa bàn vùng tự do như xã Phước Hiệp, Bình Khánh (nay thuộc huyện Mỏ Cày Nam), Phước Long (Giồng Trôm). Cuối năm 1949, do hậu quả tra tấn dã man và chế độ lao tù khắc nghiệt ở Hỏa Lò, Côn Đảo, bệnh cũ tái phát, Trần Trường Sinh được Tỉnh ủy đưa về an dưỡng ở Giồng Bảy, xã An Nhơn, huyện Thạnh Phú.

Tuy không phải xuất thân từ thành phần trí thức, nhưng qua thực tiễn đấu tranh cách mạng, được học tập và rèn luyện trong lao tù, vốn tư chất thông minh, có năng khiếu hùng biện và ý chí phấn đấu kiên cường, Trần Trường Sinh đã trở thành một tài năng xuất sắc về chính trị, lý luận, kể cả sự am tường và sắc sảo về văn hóa, nghệ thuật, báo chí...

Kiến thức và năng khiếu diễn giảng của Trần Trường Sinh rất tốt. Lúc bệnh, tay run không tự viết được, mỗi khi soạn tài liệu học tập, ông ngồi suy nghĩ rồi đọc cho hai anh An và Cường, là cán bộ của trường, đánh máy một mạch, rồi ông đọc lại, ít khi phải chỉnh sửa. Khi giảng bài, Trần Trường Sinh thường không sử dụng tài liệu soạn sẵn trên giấy, mà thuyết trình một cách lưu loát, sinh động, vừa lôi cuốn, thuyết phục người nghe, vừa dễ hiểu, dễ nhớ.

Năm 1951, trên chiến trường Bến Tre, địch xua quân ồ ạt lãn chiếm vùng giải phóng, đóng đồn bót dày đặc. Tỉnh ủy chủ trương đưa một bộ phận cán bộ già, yếu, không có điều kiện bám dân chiến đấu sang vùng giải phóng ở Trà Vinh, trong số đó có Trần Trường Sinh đang bệnh rất nặng. Trong trận oanh kích ác liệt của máy bay địch vào một buổi sáng giữa tháng 4/1951, tại ấp Bàu Cá, xã Long Toàn, huyện Cầu Ngang, hầm trú ẩn của Trần Trường Sinh bị trúng bom. Ông đã hy sinh.

Trần Trường Sinh vào Đảng năm 27 tuổi, ra tù và tham gia Tỉnh ủy Bến Tre năm 31 tuổi, hy sinh trong cuộc kháng chiến chống Pháp năm 37 tuổi. Ông là người khởi đầu, là Giám đốc (Hiệu trưởng) đầu tiên của Trường Đảng tỉnh và là một trong những người có công lớn đào tạo cho Đảng bộ Bến Tre một thế hệ cán bộ mà phần lớn sau này trở thành những cán bộ lãnh đạo của tỉnh.

Nhớ công lao to lớn của Trần Trường Sinh, sau Đồng khởi 1960, Tỉnh ủy đặt tên cho Trường Đảng tỉnh là Trường Đảng Trần Trường Sinh, cho đến năm 1985 mới đổi tên là Trường Trần Phú, nay là Trường Chính trị.

Nhằm nêu cao tấm gương hiếu học, tinh thần phấn đấu học tập, trau dồi tri thức trong mọi hoàn cảnh, đồng thời tri ân người cán bộ đã cống hiến trọn đời cho cách mạng, năm 2011, Hội đồng nhân dân tỉnh đã ra quyết định đặt tên Trần Trường Sinh cho một trường trung học phổ thông tại xã Giao Thạnh, huyện Thạnh Phú.