Trần Văn Đang – Người Chiến Sĩ Biệt Động Hiên Ngang Bước Ra Pháp Trường Bến Thành

Trần Văn Đang – Người Chiến Sĩ Biệt Động Hiên Ngang Bước Ra Pháp Trường Bến Thành.

Trong lịch sử đấu tranh cách mạng của dân tộc Việt Nam, có những con người tuổi đời rất trẻ nhưng khí phách lại khiến cả kẻ thù phải kính nể. Trần Văn Đang là một người như thế. Ông không phải là một vị tướng, không chỉ huy những trận đánh lớn, nhưng hình ảnh người chiến sĩ biệt động Sài Gòn hiên ngang bước ra pháp trường năm 1965 đã trở thành biểu tượng của lòng yêu nước và tinh thần bất khuất của tuổi trẻ Việt Nam.

Trần Văn Đang sinh năm 1942 tại xã Long Phước, huyện Long Hồ, tỉnh Vĩnh Long. Ông lớn lên trong một gia đình nông dân nghèo giàu truyền thống yêu nước. Cha mất từ khi ông còn nhỏ, mẹ một mình tần tảo nuôi các con trong hoàn cảnh hết sức khó khăn. Những năm tháng tuổi thơ của Trần Văn Đang gắn liền với cuộc sống thiếu thốn ở vùng quê Nam Bộ đang chìm trong khói lửa chiến tranh.

Học hết bậc trung học đệ nhất cấp, vì hoàn cảnh gia đình quá khó khăn, ông phải nghỉ học để theo nghề thợ điện và trở thành công nhân lao động. Chính trong môi trường công nhân ở Sài Gòn, chàng thanh niên trẻ tuổi ấy đã sớm chứng kiến sự bất công của xã hội và sự hiện diện ngày càng sâu của quân đội Mỹ tại miền Nam.

Người có ảnh hưởng lớn đến con đường cách mạng của Trần Văn Đang chính là người chú ruột của ông. Đây là một đảng viên cộng sản hoạt động bí mật trong nội thành Sài Gòn. Chính người chú đã dìu dắt, giáo dục lý tưởng cách mạng cho ông và đưa ông tham gia phong trào đấu tranh yêu nước.

Từ khi còn rất trẻ, Trần Văn Đang đã tích cực tham gia nhiều cuộc đình công, bãi công, biểu tình của công nhân và người lao động Sài Gòn. Những cuộc đấu tranh chống bắt lính, chống đuổi nhà, chống áp bức b.ó.c l.ộ.t đã tôi luyện cho ông bản lĩnh của một người chiến sĩ cách mạng.

Tháng 3 năm 1964, khi mới 22 tuổi, Trần Văn Đang được tổ chức điều động vào lực lượng Đội Biệt động Sài Gòn. Trong đơn vị, ông mang bí danh Sang. Sau thời gian được huấn luyện quân sự, chính trị và nghiệp vụ tại căn cứ Củ Chi, ông nhanh chóng trưởng thành và được giao thực hiện nhiều nhiệm vụ quan trọng.

Đây là giai đoạn chiến tranh ở miền Nam ngày càng ác liệt. Mỹ liên tục đưa cố vấn quân sự và phương tiện chiến tranh hiện đại vào Việt Nam. Những cơ sở quân sự, câu lạc bộ và khu vui chơi dành cho sĩ quan Mỹ mọc lên khắp Sài Gòn.

Trước tình hình đó, Đội Biệt động Sài Gòn quyết định tổ chức một trận đánh táo bạo nhằm vào Câu lạc bộ sĩ quan Mỹ tại số 3 đường Võ Tánh, nay là đường Hoàng Văn Thụ, gần sân bay Tân Sơn Nhất.

Nhiệm vụ ấy được giao cho Trần Văn Đang.

Sau nhiều ngày bí mật điều nghiên, ông đã nắm rõ quy luật hoạt động của sĩ quan Mỹ thường xuyên lui tới đây. Kế hoạch là sử dụng 10kg thuốc n.ổ TNT cực mạnh đưa áp sát mục tiêu để p.h.á h.ủ.y toàn bộ khu nhà.

Ngày 20 tháng 3 năm 1965, Trần Văn Đang mang theo khối thuốc n.ổ trên một chiếc xe Vespa tiến vào nội thành.

Nhưng điều ông không hề biết là người lái xe đi cùng đã bị địch mua chuộc và bí mật đầu hàng theo chương trình "chiêu hồi". Toàn bộ kế hoạch đã bị tiết lộ trước giờ hành động.

Khi chiếc xe vừa dừng lại đúng vị trí đã định, Trần Văn Đang đang lắp kíp n.ổ và chỉnh đồng hồ hẹn giờ thì hàng chục cảnh sát bất ngờ ập tới.

Ông bị bắt ngay tại chỗ.

Sau khi bắt được Trần Văn Đang, chính quyền Sài Gòn coi đây là một chiến công lớn. Họ hy vọng thông qua việc tra tấn có thể lần ra toàn bộ mạng lưới biệt động đang hoạt động trong nội thành.

Những ngày sau đó, người chiến sĩ trẻ liên tục bị thẩm vấn và t.r.a t.ấ.n d.ã m.a.n. Nhưng mọi nỗ lực của đối phương đều thất bại. Trần Văn Đang không khai báo bất kỳ bí mật nào của tổ chức.

Không chỉ giữ vững khí tiết, ông còn nhiều lần vạch trần bản chất xâm lược của Mỹ và chính quyền Sài Gòn ngay trong các buổi thẩm vấn.

Tại phiên tòa quân sự đặc biệt ngày 9 tháng 4 năm 1965, trước mặt quan tòa và đông đảo người tham dự, ông hiên ngang tuyên bố:

"Tao và các đồng chí của tao làm điều chính đáng. Tao đánh bọn xâm lược. Chúng bay là tay sai của đế quốc Mỹ, là bọn bán nước, nhất định phải đền tội."

Ông từ chối luật sư bào chữa. Phiên tòa nhanh chóng tuyên án t.ử hình. Sau đó, Trần Văn Đang bị đưa vào khu biệt giam dành cho t.ử t.ù tại khám Chí Hòa. Suốt hơn hai tháng chờ ngày thi hành án, địch liên tục tìm cách dụ dỗ ông khai báo.

Một tên mật vụ từng nói:

"Em còn trẻ. Nếu khai ra sẽ được khoan hồng, được học hành, có tương lai, có gia đình hạnh phúc..."

Nghe xong, Trần Văn Đang lập tức quát thẳng vào mặt hắn:

"Tao chọn làm người chiến sĩ cách mạng. Tao chiến đấu vì chính nghĩa và vì nhân dân lao động."

Trong khu t.ử t.ù, ông còn động viên những người cùng cảnh ngộ giữ vững tinh thần, không đầu hàng trước sự mua chuộc của đối phương.

Rạng sáng ngày 21 tháng 6 năm 1965, chính quyền Sài Gòn quyết định đưa Trần Văn Đang ra xử b.ắ.n tại pháp trường cát dựng bên chợ Bến Thành.

Họ muốn dùng cái c.h.ế.t của ông để k.h.ủ.n.g b.ố tinh thần người dân Sài Gòn.

Nhưng điều diễn ra sau đó lại hoàn toàn ngược lại. Khoảng gần 6 giờ sáng, hàng nghìn người dân đã tụ tập quanh khu vực pháp trường.

Khi xe chở t.ử t.ù dừng lại, Trần Văn Đang bước xuống với dáng vẻ bình thản. Ông từ chối bữa cơm cuối cùng mà chỉ xin một bình trà.

Ông thay quần áo sạch sẽ, chải lại mái tóc gọn gàng rồi ung dung h.ú.t t.h.u.ố.c như thể chuẩn bị đi gặp một người bạn chứ không phải đối mặt với cái c.h.ế.t.

Những người có mặt hôm ấy đều kinh ngạc trước sự bình tĩnh của chàng thanh niên mới ngoài hai mươi tuổi.

Khi bị đưa đến cọc xử bắn, ông yêu cầu:

"Phải để tôi thấy đồng bào tôi."

Ông xin được nói chuyện với nhân dân đang đứng xung quanh pháp trường.

Yêu cầu ấy bị từ chối.

Không chấp nhận bị bịt mắt, Trần Văn Đang bất ngờ cất cao giọng:

"Hỡi đồng bào chợ Bến Thành! Hỡi đồng bào Sài Gòn thân yêu! Tôi là Trần Văn Đang, chiến sĩ giải phóng quân. Tôi đánh Mỹ để giải phóng dân tộc. Đồng bào hãy đoàn kết lại đập tan bè lũ bán nước và cướp nước!"

Đám đông lặng đi.

Giữa vòng vây súng ống, người thanh niên ấy tiếp tục hô vang:

"Đả đảo đế quốc Mỹ!"

"Đế quốc Mỹ cút đi!"

"Đả đảo bọn bán nước!"

"Hồ Chủ tịch muôn năm!"

"Việt Nam thống nhất muôn năm!"

Những tiếng hô vang dội khắp khu vực chợ Bến Thành.

Loạt đ.ạ.n đầu tiên n.ổ ra.

Ông vẫn tiếp tục hô khẩu hiệu.

Loạt đ.ạ.n tiếp theo vang lên.

Người chiến sĩ biệt động ngã xuống.

Nhưng khí phách của ông đã sống mãi.

Sáng hôm sau, nhiều tờ báo ở Sài Gòn cũng phải thừa nhận sự hiên ngang của người t.ử t.ù trẻ tuổi. Hình ảnh Trần Văn Đang bước xuống xe, miệng còn ngậm điếu thuốc, không chịu bịt mắt và liên tục hô khẩu hiệu đã gây xúc động mạnh trong dư luận.

Sự hy sinh của ông cùng Anh hùng Nguyễn Văn Trỗi đã trở thành nguồn cảm hứng cho hàng triệu thanh niên Việt Nam tiếp tục đứng lên đấu tranh chống Mỹ cứu nước.

Tháng 10 năm 1966, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã gửi thư cho thanh niên cả nước, trong đó biểu dương tinh thần dũng cảm của Nguyễn Văn Trỗi và Trần Văn Đang như những tấm gương sáng cho thế hệ trẻ noi theo.

Ngày 6 tháng 11 năm 1978, Nhà nước truy tặng liệt sĩ Trần Văn Đang danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Ngày nay, tên ông được đặt cho nhiều tuyến đường và trường học tại Thành phố Hồ Chí Minh. Mỗi năm đến ngày 21 tháng 6, đồng đội và những người từng biết ông lại nhắc nhớ về chàng chiến sĩ biệt động tuổi đời còn rất trẻ nhưng đã bước ra pháp trường với tư thế của một người chiến thắng.

Trần Văn Đang chỉ sống 23 năm. Nhưng 23 năm ấy đã đủ để tên tuổi ông trở thành một phần của lịch sử dân tộc Việt Nam.