TRẦN VĂN ĐANG – NGƯỜI CHIẾN SĨ BIỆT ĐỘNG THÀNH HIÊN NGANG TỪ VÙNG ĐẤT LONG HỒ
Trần Văn Đang (bí danh Sang, 1942 – 1965), quê xã Long Phước, huyện Long Hồ, Vĩnh Long, là chiến sĩ Biệt động Thành Sài Gòn. Sinh ra trong gia đình nghèo, mồ côi cha, anh lên Sài Gòn kiếm sống và học nghề thợ điện. Năm 1964, theo sự hướng dẫn của chú, anh gia nhập lực lượng biệt động, được giao nhiệm vụ đánh mìn Câu lạc bộ sĩ quan Mỹ. Ngày 20/3/1965, trong lúc chuẩn bị thực hiện nhiệm vụ, anh bị phản bội và bị bắt. Trải qua những ngày cuối cùng ở phòng giam Chí Hòa, anh kiên cường không khai bá
Hôm nay trở về Long Phước – Long Hồ – Vĩnh Long, vùng quê hiền hòa bên dòng Cổ Chiên, người ta vẫn nhắc bằng tất cả sự tự hào về một người con của đất này – Anh hùng liệt sĩ Trần Văn Đang, người chiến sĩ Biệt động Thành Sài Gòn đã sống, chiến đấu và ngã xuống trong tư thế của người chiến thắng.
Trần Văn Đang sinh năm 1942, xuất thân trong một gia đình nông dân nghèo, mồ côi cha từ thuở nhỏ. Tuổi thơ của anh là những ngày lam lũ cùng mẹ trên mảnh đất Long Hồ nghèo khó. Khi lớn lên, vì cuộc sống cơ cực, anh lên Sài Gòn theo chú kiếm sống—ban đầu làm phụ xe, rồi học nghề thợ điện, sửa chữa thiết bị, sạc bình ắc-quy để nuôi thân và phụ giúp gia đình.
Chính trong ngôi nhà người chú là Đảng viên cộng sản hoạt động bí mật, ngọn lửa yêu nước bắt đầu nung nấu trong anh.
Tháng 3/1964, theo sự dẫn dắt của chú, anh được kết nạp vào lực lượng vũ trang nội thành – Biệt động Thành Sài Gòn, mang bí danh Sang.
Sau thời gian thử thách và huấn luyện tại căn cứ Củ Chi, anh được giao nhiệm vụ làm trung đội phó Đội 67 – Biệt động Sài Gòn. Không lâu sau, đội được giao trọng trách: đánh mìn Câu lạc bộ sĩ quan Mỹ ở đường Võ Tánh – nơi tụ tập của những tên sĩ quan và phi công Mỹ từng gây biết bao tội ác.
Qua nhiều ngày điều nghiên, nắm chắc quy luật hoạt động của địch, anh xin tổ chức cho sử dụng 10 kg TNT áp sát tường Câu lạc bộ, nhằm phá tung nơi chúng ăn chơi, trừng trị bọn xâm lược.
Nhưng đúng vào thời khắc ra quân, người lái xe chở anh đã chiêu hồi, báo cho cảnh sát ngụy toàn bộ kế hoạch.
Giữa trưa 20/3/1965, ngay khi Đang đang lên dây đồng hồ và lắp kíp nổ, địch bất ngờ ập đến bắt anh.
Chiều 9/4/1965, chúng mở phiên tòa đặc biệt và tuyên án tử hình.
Trong phòng tử tù Chí Hòa, Trần Văn Đang sống những ngày cuối cùng với phẩm giá hiên ngang.
Anh ở với Nguyễn Văn Hai (Ba Thợ Mộc) – chiến sĩ từng tham gia đánh Đại sứ quán Mỹ. Dù cùng chịu án tử, Đang vẫn tận tình chăm sóc bạn bị thương nặng, chia từng bữa cơm, giữ vững tình đồng đội đến phút cuối.
Trong phòng biệt giam, anh không khai một lời, không lung lay trước mọi dụ dỗ và ép cung của địch.
5 giờ 30 phút. Địch mở cửa phòng tử tù.
Anh thay áo sạch, chải tóc, chỉ xin một bình trà nhỏ—bình thản như người chuẩn bị lên đường làm nhiệm vụ.
Ra đến Chợ Bến Thành, đồng bào đứng đông nghịt.
Anh hô lớn:
“Phải để tôi thấy đồng bào tôi!”
Và rồi, giữa hàng nghìn người, anh cất tiếng:
“Đả đảo đế quốc Mỹ!”
“Hồ Chủ tịch muôn năm!”
Không chịu bị bịt mắt, anh đứng thẳng người—hiên ngang, bất khuất.
5 giờ 50 phút, tiếng súng vang lên, nhưng cái chết không thể dập tắt được ngọn lửa trong trái tim hàng triệu thanh niên miền Nam.
Cùng với Nguyễn Văn Trỗi, sự hy sinh của Trần Văn Đang trở thành tiếng gọi mạnh mẽ thúc giục lớp thanh niên đứng lên chống Mỹ. Trong thư gửi tuổi trẻ năm 1966, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nêu tấm gương Trỗi và Đang để động viên cả thế hệ.
Năm 1978, Đảng và Nhà nước truy tặng anh danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân, cùng Huân chương Chiến công hạng Nhất.
Một con đường lớn tại trung tâm Quận 3 – TP.HCM được mang tên Trần Văn Đang để ghi nhớ người chiến sĩ đã lấy tuổi 23 làm mốc son bất tử cho dân tộc.
Trần Văn Đang – người con của đất Long Phước – không chỉ là chiến sĩ biệt động thành.
Anh là biểu tượng của lòng quả cảm, của khí phách Việt Nam:
Bị phản bội nhưng không khuất phục.
Đứng trước cái chết mà vẫn hiên ngang.
Ngã xuống, nhưng để lại tiếng hô làm thức tỉnh cả một thế hệ.
Tên anh còn mãi với quê hương Long Hồ, với Sài Gòn, với những người trẻ hôm nay và mai sau.



