Trận Vạn Gián, Vạn Tường (1965) - "Ấp Bắc" đối với lính thủy đánh bộ Mỹ.
Tạ Thị Phương Linh
Trận Vạn Tường (1965): "Ấp Bắc" Đối Với Lính Thủy Đánh Bộ Mỹ
Lịch sử chiến tranh cách mạng Việt Nam ghi nhận năm 1965 là năm bản lề khi đế quốc Mỹ ào ạt đổ quân viễn chinh vào miền Nam, trực tiếp tham chiến với chiến lược "Chiến tranh cục bộ". Để mở màn cho các cuộc hành quân càn quét quy mô lớn nhằm tiêu diệt chủ lực ta, quân đội Mỹ đã huy động lực lượng tinh nhuệ bậc nhất của chúng: Lực lượng Lính thủy đánh bộ Mỹ.
Thế nhưng, ngay tại thử lửa đầu tiên ở vùng đất Quảng Ngãi, những "thủy quân lục chiến bất bại" của nước Mỹ đã phải hứng chịu một cú sốc kinh hoàng. Trận chiến Vạn Tường tháng 8 năm 1965 được lịch sử ví như "Ấp Bắc" đối với lính thủy đánh bộ Mỹ, đánh dấu bước ngoặt khẳng định quân và dân ta hoàn toàn có thể đánh bại quân Mỹ trong những trận đánh trực diện cấp trung đoàn.
Mưu Đồ Hủy Diệt Và Quyết Tâm Của Ta
Vào tháng 8 năm 1965, qua các nguồn tin tình báo, Bộ Tư lệnh Quân khu 5 phát hiện đại quân Mỹ đang chuẩn bị một cuộc hành quân quy mô lớn mang tên "Ánh sáng sao" (Starlite) nhằm vào căn cứ phỏng đoán của lực lượng chủ lực ta tại khu vực Vạn Tường, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi.
Mỹ huy động một lực lượng khổng lồ chưa từng có ở miền Trung lúc bấy giờ: Hơn 6.000 lính thủy đánh bộ tinh nhuệ, được trang bị xe tăng, xe bọc thép tối tân, có sự yểm trợ tuyệt đối của hải pháo từ tàu chiến ngoài khơi và không quân, máy bay ném bom dữ dội từ sân bay Chu Lai. Chúng ngạo mạn tin rằng với hỏa lực áp đảo này, Vạn Tường sẽ bị san phẳng trong vòng vài giờ, và chủ lực ta sẽ bị bóp nghẹt.
Nhưng trước âm mưu thâm độc đó, Bộ Tư lệnh Quân khu 5 và Trung đoàn 1 (Trung đoàn Ba Gia) cùng du kích và nhân dân địa phương đã chủ động đón đầu, chuẩn bị một thế trận mai phục vững chắc với tinh thần quyết chiến quyết thắng.
"Ấp Bắc" Mới Trên Đất Quảng Ngãi
Ngày 18 tháng 8 năm 1965, chiến dịch càn quét của quân Mỹ chính thức bắt đầu. Từ trên trời, hàng chục chiếc trực thăng đổ quân ào ạt xuống các bãi đáp xung quanh thôn Vạn Tường; từ dưới biển, tàu chiến gầm thét nã pháo dọn đường; từ đường bộ, xe tăng M113 gầm rú tiến vào làng.
Nhưng điều bất ngờ lớn nhất chờ đợi lính Mỹ chính là sự kiên cường và nghệ thuật chiến tranh nhân dân xuất quỷ nhập thần của ta.
Thực hiện đúng phương châm "Nắm thắt lưng địch mà đánh", các chiến sĩ ta đã dũng mãnh lao ra khỏi chiến hào, áp sát đối phương ở cự ly cực ngắn để triệt tiêu hoàn toàn lợi thế về hỏa lực pháo binh và không quân của giặc.
Trận chiến diễn ra giáp lá cà vô cùng ác liệt tại từng khu vườn dừa, từng đoạn giao thông hào và góc làng Vạn Tường. Những chiến sĩ giải phóng quân với súng tiểu liên, bộc phá đã tiêu diệt từng tốp lính Mỹ, bắn cháy nhiều xe tăng và máy bay trực thăng của chúng.
Lính thủy đánh bộ Mỹ lần đầu tiên đối mặt với một lối đánh biến hóa khôn lường, tinh thần thép và sự gan góc đến khó tin của bộ đội ta. Cơn ác mộng thực sự bao trùm lên những kẻ tự xưng là "thiện chiến nhất thế giới" khi chúng bị bủa vây tứ phía, không thể tiến lên cũng chẳng thể rút lui.
Khúc Khải Hoàn Vang Dội Và Ý Nghĩa Lịch Sử
Sau một ngày chiến đấu vô cùng ác liệt, kết quả trận Vạn Tường đã làm chấn động cả Lầu Năm Góc:
Hơn 900 tên địch bị loại khỏi vòng chiến đấu.
Hàng chục xe tăng, xe bọc thép bị bắn cháy và hàng chục máy bay bị bắn rơi tại chỗ.
Cuộc hành quân "Ánh sáng sao" của Mỹ bị bẻ gãy hoàn toàn trong sự ngỡ ngàng của giới quân sự quốc tế.
Chiến thắng Vạn Tường được ví như trận "Ấp Bắc" đối với lính thủy đánh bộ Mỹ, mang ý nghĩa chiến lược cực kỳ to lớn. Nó đánh dấu mốc son chói lọi: Lần đầu tiên quân dân ta đánh bại hoàn toàn một cuộc hành quân quy mô lớn có sự tham gia trực tiếp của binh chủng hiện đại nhất nước Mỹ, đập tan hoàn toàn huyền thoại về "sức mạnh bất khả chiến bại" của quân viễn chinh Mỹ.
Bản Hùng Ca Sáng Mãi
Trận Vạn Tường năm 1965 đã mở đầu cho cao trào diệt Mỹ trên khắp chiến trường miền Nam, củng cố vững chắc niềm tin của toàn dân tộc vào thắng lợi tất yếu của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.
Hơn nửa thế kỷ trôi qua, mảnh đất Vạn Tường anh dũng ngày nào nay đã thay da đổi thịt, vươn lên mạnh mẽ trong sự yên bình và phát triển. Nhưng dư âm hào hùng của trận đánh lịch sử ấy vẫn mãi là niềm tự hào kiêu hãnh, là biểu tượng sáng ngời của ý chí quật cường, trí tuệ và nghệ thuật quân sự độc đáo của Việt Nam.


