Trần Văn Giàu – Nhà cách mạng lão luyện, “cây đại thụ” của nền sử học Việt Nam

Trần Văn Giàu sinh ngày 6/9/1911 tại Long An và mất ngày 16/12/2010. Thời trẻ, ông sang Pháp học tập, tiếp xúc với tư tưởng cách mạng rồi trở về nước hoạt động. Ông từng nhiều lần bị thực dân Pháp bắt giam, nhưng mỗi lần ra tù ông lại tiếp tục hoạt động cách mạng với ý chí không hề nao núng.

Vai trò trong Cách mạng tháng Tám. Tháng 10/1943, ông được cử làm Bí thư Xứ ủy Nam Kỳ. Cùng các đồng chí, ông khôi phục tổ chức Đảng và tập hợp lực lượng cách mạng ở Nam Bộ để sẵn sàng giành chính quyền. Ngày 25/8/1945, cuộc khởi nghĩa ở Sài Gòn thắng lợi dưới sự chỉ đạo của ông. Sau đó, ông được cử làm Chủ tịch Ủy ban Hành chính lâm thời Nam Bộ. Ngày 2/9/1945, nhân dân Sài Gòn mít tinh mừng độc lập, rồi cả Nam Bộ cùng cả nước bước vào cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Sự nghiệp khoa học và giáo dục. Sau này, ông là giáo sư sử học, giảng dạy tại Đại học Sư phạm Văn khoa và Đại học Tổng hợp Hà Nội, được phong học hàm Giáo sư đợt đầu tiên. Ông để lại hơn 150 công trình nghiên cứu về triết học, tư tưởng, lịch sử, tiêu biểu là bộ “Sự phát triển của tư tưởng ở Việt Nam từ thế kỷ XIX đến Cách mạng tháng Tám”. Năm 2001, ông bán nhà lấy 1.000 cây vàng để lập Giải thưởng Trần Văn Giàu nhằm khuyến khích nghiên cứu sử học, thể hiện tấm lòng vì khoa học và thế hệ sau.

Bài học cho thế hệ trẻ. Cuộc đời Trần Văn Giàu cho thấy tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm trước dân tộc, cùng sự kiên trì học tập và cống hiến suốt đời. Là học sinh của ngôi trường mang tên ông, em xin cố gắng học tập thật tốt, sống có lý tưởng và biết trân trọng những giá trị lịch sử mà thế hệ đi trước đã gìn giữ.

Nguồn tư liệu: Đài Tiếng nói Nhân dân TP.HCM (VOH); Báo Pháp luật TP.HCM; Báo Sài Gòn Giải Phóng; Tạp chí Khoa học và Công nghệ Đại học Thái Nguyên.