TRẦN VĂN KIỂU

Nhắc đến phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân và nhân dân lao động Sài Gòn – Chợ Lớn – Gia Định trong kháng chiến chống Mỹ, tên tuổi Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, liệt sĩ Trần Văn Kiểu luôn gắn liền với tinh thần tận tụy, mưu trí và khí phách bất khuất. Ông là người cán bộ công vận đã sống trọn vẹn với đời sống người lao động và ngã xuống hiên ngang bên đồng đội trong những ngày đầu xuân Mậu Thân 1968.

Trần Văn Kiểu (bí danh Chín Kiểu) sinh năm 1918 tại tỉnh Bến Tre, sớm hòa mình vào phong trào công nhân ở Sài Gòn và miền Đông Nam Bộ. Trong những năm tháng chiến tranh ác liệt, ông được giao nhiệm vụ Ủy viên Thường vụ Khu ủy Sài Gòn – Gia Định, Trưởng ban Công vận kiêm Chủ tịch Hội Liên hiệp Công đoàn Giải phóng khu Sài Gòn – Gia Định. Từ các xí nghiệp dệt, bến cảng đến các xóm lao động nghèo, ông đã kiên trì gây dựng mạng lưới cơ sở cách mạng vững chắc.

Tư liệu của Bảo tàng Lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh và bài viết “Chiến sỹ biệt động Sài Gòn kể lại đêm hy sinh của liệt sĩ Lê Thị Riêng, Trần Văn Kiểu” trên Báo Dân trí đã tái hiện những tháng ngày ông rơi vào tay giặc. Đầu năm 1967, khi bị địch bắt giữ, dù đối phương dùng mọi thủ đoạn tra khảo tàn khốc lẫn mua chuộc nhằm tìm kiếm đầu mối tổ chức Công đoàn Giải phóng, ông Trần Văn Kiểu vẫn giữ trọn khí tiết, bảo vệ tuyệt đối an toàn cho các cơ sở cách mạng nội thành.

Theo lời kể của nhân chứng sống sót duy nhất là nữ chiến sĩ biệt động Phùng Ngọc Anh, vào tối mùng 2 Tết Mậu Thân (31 tháng 1 năm 1968), khi bị địch đưa lên chiếc xe bít bùng rời khỏi khám giam trong đêm tối, ông Trần Văn Kiểu đã nhạy bén nhận ra âm mưu thủ tiêu của kẻ thù. Trong khoảnh khắc sinh tử, ông bình tĩnh nắm tay, hôn lên bàn tay bà Lê Thị Riêng và bà Phùng Ngọc Anh để chào vĩnh biệt, đồng thời dặn dò người đồng đội trẻ nếu còn sống hãy nhắn lại với tổ chức rằng hai anh chị đã giữ trọn danh dự người đảng viên đến hơi thở cuối cùng.

Khi xe dừng lại và súng địch xả đạn vào thùng xe, tiếng hô phản đối kẻ thù của ông Trần Văn Kiểu đã mở đầu cho lời đồng thanh đanh thép của cả ba chiến sĩ, át cả tiếng súng quân thù trước lúc ông hy sinh. Sau ngày đất nước thống nhất, ông được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, và nhà bia tưởng niệm tại Công viên Lê Thị Riêng vẫn khắc ghi tên tuổi ông cùng người đồng chí kiên trung.

Câu chuyện về liệt sĩ Trần Văn Kiểu mang đến một thông điệp sâu sắc trong “Câu chuyện thời hoa lửa”: bản lĩnh của người anh hùng không chỉ thể hiện ở tài năng tổ chức phong trào, mà còn tỏa sáng ở tình đồng chí ấm áp và sự điềm tĩnh phi thường trước cái chết. Tấm gương của ông tiếp thêm niềm tin về phẩm giá con người và tinh thần đoàn kết trong mọi hoàn cảnh thử thách.

TƯ LIỆU THAM KHẢO

• Báo Dân trí, bài “Chiến sỹ biệt động Sài Gòn kể lại đêm hy sinh của liệt sĩ Lê Thị Riêng, Trần Văn Kiểu”. https://dantri.com.vn/noi-vu/chien-sy-biet-dong-sai-gon-ke-lai-dem-hy-sinh-cua-liet-si-le-thi-rieng-tran-van-kieu-20260717003211892.htm

• Bảo tàng Lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh, tư liệu lịch sử đấu tranh cách mạng Sài Gòn – Gia Định. https://www.baotanglichsutphcm.com.vn/