TRẦN VĂN KÝ

Chiều muộn một ngày đầu thu, chúng tôi tìm đến căn nhà nhỏ nằm ven con kênh hiền hòa của xã Phú Quới, huyện Long Hồ, tỉnh Vĩnh Long. Trong ngôi nhà đơn sơ, bác Trần Văn Ký – người cựu Thanh niên xung phong năm nào – đón chúng tôi bằng nụ cười hiền hậu, ánh mắt sáng và giọng nói trầm ấm. Dẫu tuổi đã ngoài bảy mươi, nhưng trong bác vẫn ánh lên một ngọn lửa – ngọn lửa của tình yêu Tổ quốc và niềm tin bất diệt vào lớp trẻ hôm nay.

Khi nhắc đến những năm tháng đã qua, giọng bác bỗng chùng xuống. Bàn tay nhăn nheo run run lật từng tấm ảnh cũ – nơi ghi dấu những khuôn mặt tuổi hai mươi, rắn rỏi, kiên cường. Bác nói khẽ:

“Tuổi trẻ của chúng tôi, ai cũng mang trong tim một điều giản dị – đất nước cần là đi, không toan tính, không hối tiếc…”

Tuổi trẻ giữa khói lửa chiến trường

Năm ấy, khi đất nước vẫn chìm trong khói lửa, tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc thôi thúc chàng thanh niên 28 tuổi Trần Văn Ký rời quê hương Phú Quới để lên đường nhập ngũ, gia nhập lực lượng Thanh niên xung phong.

Mang trong mình tinh thần “Đâu cần thanh niên có, đâu khó có thanh niên”, bác cùng đồng đội đảm nhận những nhiệm vụ nặng nề: mở đường, vận chuyển lương thực, thông tin liên lạc giữa các đơn vị chiến đấu. Dưới cái nắng cháy da, giữa bom đạn hiểm nguy, những đôi vai trẻ vẫn gồng gánh từng bao gạo, từng thùng đạn, để hậu phương được yên bình, tiền tuyến vững vàng.

Mỗi giọt mồ hôi, mỗi vết thương rớm máu đều là minh chứng cho một tình yêu nước trong sáng, thẳm sâu. Bác kể:

“Đêm nằm trên võng giữa rừng, nghe bom đạn xa xa, lòng chỉ nghĩ – miễn sao đất nước được hòa bình, dân mình hết khổ, có cực mấy cũng chịu được.”

Thực hiện nghĩa vụ quốc tế cao cả

Tháng 7 năm 1979, bác cùng đơn vị được điều động sang Campuchia (Prey Veng) để tham gia chiến dịch giải phóng nhân dân Campuchia thoát khỏi nạn diệt chủng – một nhiệm vụ quốc tế lớn lao và cũng đầy hiểm nguy.

Trong rừng sâu nước bạn, thiếu thốn trăm bề: bệnh tật, đói khát, khí hậu khắc nghiệt… nhưng bác và đồng đội vẫn kiên cường chiến đấu, vượt qua mọi gian nan. Họ gọi nhau bằng hai chữ “đồng chí”, sẻ chia từng ngụm nước, từng miếng lương khô. Bác kể, nhiều đêm nhìn lên bầu trời đầy sao, ai cũng nhớ quê, nhớ mẹ, nhưng vẫn siết chặt tay nhau mà nói:

“Chúng ta đang chiến đấu không chỉ cho Campuchia, mà còn cho chính hòa bình của Việt Nam.”

Nhiều người đã mãi nằm lại nơi chiến trường, còn những người trở về như bác, mang theo ký ức không bao giờ phai mờ. Bác nói trong lặng lẽ:

“Mình còn sống trở về, là để kể lại cho lớp sau biết – hòa bình hôm nay không dễ có đâu con ạ.”

Những năm tháng hồi sinh sau chiến tranh

Khi hoàn thành nhiệm vụ, bác trở về quê hương trong niềm xúc động khôn nguôi. Đất nước hòa bình, nhưng bom đạn để lại quá nhiều mất mát. Không chần chừ, bác lại bắt tay cùng bà con khai hoang, dựng lại nhà cửa, đắp đê, trồng lúa, khôi phục ruộng đồng.

Bác bảo:

“Còn sức là còn cống hiến. Cầm súng xong thì cầm cuốc, cũng là phục vụ Tổ quốc thôi.”

Đến năm 1981, khi đơn vị giải thể, bác trở lại cuộc sống đời thường, tiếp tục lao động, sản xuất, tham gia các hoạt động xã hội. Dù rời quân ngũ, tinh thần Thanh niên xung phong vẫn cháy mãi trong tim – bền bỉ, khiêm nhường, trách nhiệm.

Bác luôn sẵn lòng giúp đỡ bà con, tích cực trong phong trào địa phương, nhất là những hoạt động hướng về đồng đội cũ. Khi Nghị quyết 62 được ban hành, bác cùng các cựu TNXP khác đi khắp nơi tìm lại hài cốt những đồng đội đã hy sinh năm xưa. Mỗi lần thắp nhang trên mộ đồng đội, bác lại nghẹn ngào:

“Ngày ấy chúng tôi đi, chẳng ai nghĩ mình sẽ về. Nhưng chúng tôi đi để hôm nay các con được lớn lên trong hòa bình.”

Lời nhắn gửi của thế hệ đi trước

Giờ đây, khi mái tóc đã bạc, mỗi lần nhắc chuyện cũ, ánh mắt bác vẫn sáng rực một niềm tin. Bác nói với chúng tôi – những người trẻ hôm nay – bằng giọng trầm ấm mà tha thiết:

“Tuổi trẻ của chúng tôi đã hiến dâng cho Tổ quốc, không hối tiếc.

Giờ chỉ mong các cháu sống tốt, sống tử tế, giữ gìn truyền thống dân tộc, tiếp nối lý tưởng cha anh. Các cháu chính là trụ cột của đất nước – phải học tốt, sống đẹp, để xứng đáng với sự hy sinh của bao người đi trước.”

Rồi bác mỉm cười hiền hậu, nhìn ra vườn cây xanh mát. Bên hiên nhà, ánh nắng cuối ngày rọi lên khuôn mặt đầy nếp nhăn, hằn dấu của thời gian, nhưng cũng là khuôn mặt của một con người đã sống trọn đời vì Tổ quốc.

Lời tri ân và tiếp nối

Cuộc trò chuyện với bác Trần Văn Ký khép lại trong niềm xúc động sâu lắng. Chúng tôi hiểu rằng, những câu chuyện về chiến tranh không chỉ là ký ức, mà là bài học sống động về lòng yêu nước, về tinh thần dấn thân của tuổi trẻ.

Từ ánh mắt và giọng nói của bác, chúng tôi thấy một điều lớn lao: Hòa bình chỉ thật sự có ý nghĩa khi được gìn giữ bằng trách nhiệm, bằng tình yêu thương và cống hiến.

“Chúng con xin hứa sẽ sống xứng đáng với sự hy sinh của thế hệ đi trước,

tiếp tục học tập, rèn luyện, không ngừng phấn đấu để tiếp nối truyền thống hào hùng mà bác và đồng đội đã xây đắp.”

Bác Trần Văn Ký – người cựu thanh niên xung phong giản dị mà phi thường – không chỉ là nhân chứng của một thời máu lửa, mà còn là ngọn đuốc truyền lửa cho thế hệ hôm nay.

Cuộc đời bác là minh chứng rằng:

Dù thời chiến hay thời bình, tinh thần thanh niên xung phong – dấn thân, cống hiến, kiên cường và trách nhiệm – sẽ mãi là giá trị bất diệt của dân tộc Việt Nam.