Trần Văn Lai – Người chiến sĩ biệt động Sài Gòn thầm lặng

Họ tên: Trần Văn Lai.

Tên thường gọi: Năm Lai.

Bí danh, tên hoạt động: Mai Hồng Quế, Năm U.S.O.M.

Năm sinh – mất: 1920–2002.

Quê quán: Kiến Xương, Thái Bình (nay thuộc tỉnh Hưng Yên).

Lực lượng: Biệt động Sài Gòn – Gia Định.

Danh hiệu: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, truy tặng năm 2015.

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trần Văn Lai, thường được gọi là Năm Lai, còn có bí danh Mai Hồng Quế và Năm U.S.O.M, sinh năm 1920 tại huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình, nay thuộc tỉnh Hưng Yên. Ông xuất thân trong một gia đình nghèo và sớm được giác ngộ cách mạng. Năm 1954, ông làm Tiểu đội trưởng Vận động thành thuộc Tiểu đoàn Quyết tử 950, sau đó được giao nhiệm vụ ở lại Sài Gòn hoạt động bí mật. Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, ông mang vỏ bọc một nhà thầu khoán giàu có, chuyên thiết kế và trang trí nội thất, trong đó có công trình tại Dinh Độc Lập. Nhờ thân phận này, ông có điều kiện xây dựng các cơ sở bí mật, nuôi giấu cán bộ, thu thập thông tin và vận chuyển vũ khí phục vụ cách mạng. Ông đã xây dựng hơn 20 cơ sở đáng tin cậy, tổ chức các hầm bí mật và góp phần chuẩn bị cho cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968. Sau chiến dịch, cơ sở hoạt động của ông bị lộ, ông phải rời Sài Gòn và tiếp tục trải qua nhiều khó khăn. Sau ngày đất nước thống nhất, ông tham gia công tác tổng kết chiến tranh rồi nghỉ hưu. Ông qua đời vào tháng 6 năm 2002. Với những đóng góp đặc biệt xuất sắc, năm 2015, ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Cuộc đời Trần Văn Lai là tấm gương về lòng yêu nước, sự mưu trí, tinh thần trách nhiệm và đức hy sinh, nhắc nhở thế hệ trẻ biết trân trọng hòa bình, biết ơn những người đi trước và sống có ích cho xã hội.