Trần Văn Lâm – Người lính công binh “khai thêm tuổi” để được ra trận
Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trần Văn Lâm quê ở thôn Mậu Tài, xã Nga Sơn, tỉnh Thanh Hóa. Sinh ra trong một gia đình có truyền thống cách mạng, bố và anh trai ông từng tham gia kháng chiến chống thực dân Pháp.
Năm 1966, khi mới 15 tuổi, Trần Văn Lâm đã tìm cách được nhập ngũ. Vì chưa đủ tuổi và thể trạng còn nhỏ, ông khai thêm tuổi và nhét đá vào quần áo để vượt qua kỳ kiểm tra sức khỏe. Sau đó, ông được biên chế vào Tiểu đoàn 96, Bộ tư lệnh 500.
Từ năm 1969 đến 1973, ông được điều động về Trung đoàn 83 Công binh, Quân khu 5, làm nhiệm vụ mở đường, bảo đảm giao thông phục vụ chiến đấu trên các chiến trường Trị - Thiên, Tây Nguyên, Quảng Nam và Đà Nẵng.
Công việc của người lính công binh thường diễn ra ở những nơi mà bom đạn vừa trút xuống. Đường phải mở, bom phải phá, mìn phải gỡ để bộ đội phía sau có thể tiếp tục hành quân.
Trong những năm 1970–1971, Trần Văn Lâm cùng đồng đội làm nhiệm vụ tại Hướng Hóa, Quảng Trị, một địa bàn có mật độ bom, mìn rất lớn. Ông cùng đồng đội phải dò từng mét đất, xử lý từng quả bom, quả mìn để bảo đảm tuyến đường không bị đứt đoạn.
Trong điều kiện trang bị thiếu thốn, ông luôn tìm cách cải tiến phương pháp làm việc. Năm 1972, khi mở đường ở Quế Sơn, ông nghĩ ra cách đắp đập ngăn suối, tận dụng sức nước để đào và vận chuyển đất đá, giúp năng suất tăng khoảng 150% và giảm sức người.
Khi thiếu dụng cụ chuyên dụng, ông còn nghĩ cách sử dụng thông nòng súng AK-47 được mài nhọn một đầu để thay dụng cụ dò mìn. Những sáng kiến nhỏ nhưng thiết thực ấy góp phần bảo đảm an toàn cho bộ đội và giữ cho tuyến đường chi viện không bị gián đoạn.
Không chỉ giỏi công việc công binh, Trần Văn Lâm còn tận tụy với đồng đội. Có những thời điểm ban ngày ông lo cơm nước cho đơn vị, ban đêm lại tranh thủ ra đường cùng anh em mở đường suốt nhiều tháng.
Những năm tháng chiến đấu và phục vụ chiến đấu của ông được ghi nhận bằng 2 Huân chương Chiến công giải phóng hạng Nhì, 1 Huân chương Chiến công giải phóng hạng Ba cùng nhiều danh hiệu Chiến sĩ thi đua, Chiến sĩ quyết thắng.
Ngày 6/11/1978, Trần Văn Lâm được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Sau 25 năm quân ngũ, năm 1991 ông nghỉ hưu với quân hàm Thiếu tá. Trở về địa phương, ông tiếp tục tham gia công tác Hội Cựu chiến binh và các hoạt động xã hội.
Câu chuyện Trần Văn Lâm nhắc nhớ rằng trên chiến trường, phía sau mỗi đoàn quân tiến về phía trước luôn có những người lính công binh âm thầm dò từng quả mìn, phá từng quả bom và mở từng mét đường bằng chính sự gan dạ của mình.
