Trần Văn Lượng (Hồ Phúc Ngôn) – Người chỉ huy đặc công quả cảm trên đèo Hải Vân đêm giao thừa Mậu Thân 1968

Đại đội trưởng, sau là Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn Đặc công 487 (Mặt trận 44 Quảng Đà) – Trần Văn Lượng, bí danh Hồ Phúc Ngôn, là một trong những cán bộ chỉ huy đặc công tiêu biểu trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Với bản lĩnh, trí tuệ quân sự và tinh thần quyết tâm cao, ông đã trực tiếp chỉ huy nhiều trận đánh táo bạo, trong đó nổi bật là trận tập kích đặc công vào mục tiêu quân sự quan trọng trên đèo Hải Vân ngay trong đêm giao thừa Xuân Mậu Thân 1968.

Trong những năm tháng chiến tranh ác liệt tại chiến trường Quảng Đà, Tiểu đoàn Đặc công 487 được giao nhiệm vụ đánh vào các mục tiêu quan trọng của địch, thực hiện những trận đánh hiểm hóc nhằm tiêu hao sinh lực, phá hủy phương tiện chiến tranh và tạo điều kiện thuận lợi cho các chiến dịch lớn. Trên cương vị Tiểu đoàn trưởng, Trần Văn Lượng luôn thể hiện phẩm chất của người chỉ huy đặc công: mưu trí, quyết đoán, sâu sát bộ đội và luôn đặt nhiệm vụ lên hàng đầu.

Đêm giao thừa năm 1968, khi toàn miền Nam bước vào cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân, dưới sự chỉ huy của Trần Văn Lượng, cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn Đặc công 487 đã tổ chức một trận đánh táo bạo trên đèo Hải Vân – tuyến giao thông chiến lược nối liền Huế với Đà Nẵng. Với cách đánh bí mật, bất ngờ, lực lượng đặc công đã vượt qua nhiều khó khăn, tiếp cận mục tiêu và giáng những đòn đánh mạnh vào hệ thống phòng thủ của đối phương.

Chiến công trên đèo Hải Vân đã thể hiện nghệ thuật tác chiến đặc công tinh nhuệ, khả năng nắm bắt thời cơ và tinh thần chiến đấu dũng cảm của cán bộ, chiến sĩ Mặt trận 44 Quảng Đà. Trận đánh không chỉ gây tổn thất cho địch mà còn góp phần cổ vũ tinh thần chiến đấu của quân và dân ta trong những ngày đầu của cuộc Tổng tiến công Xuân Mậu Thân 1968.

Không chỉ là một người chỉ huy tài năng trên chiến trường, Trần Văn Lượng (Hồ Phúc Ngôn) còn là tấm gương về lòng trung thành, ý chí kiên cường và tinh thần trách nhiệm của người cán bộ cách mạng. Ông cùng đồng đội đã vượt qua muôn vàn gian khổ, hiểm nguy để hoàn thành những nhiệm vụ đặc biệt khó khăn, góp phần làm nên những chiến công vẻ vang của lực lượng đặc công Việt Nam.

Tên tuổi Trần Văn Lượng (Hồ Phúc Ngôn) gắn liền với truyền thống anh hùng của Tiểu đoàn Đặc công 487 và Mặt trận 44 Quảng Đà. Cuộc đời chiến đấu của ông là biểu tượng của trí tuệ, lòng dũng cảm và nghệ thuật đánh giặc đặc công, để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc.