TRẦN VĂN NĂM - NGƯỜI TRINH SÁT ANH HÙNG TỪ XÃ TÂN HỘI, CAI LẬY
Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trần Văn Năm, còn gọi là Năm Gấu, sinh năm 1947 tại ấp Tân Phong, xã Tân Hội, huyện Cai Lậy, tỉnh Mỹ Tho, nay thuộc tỉnh Tiền Giang. Ông sinh ra trong một gia đình bần nông, lớn lên giữa những năm tháng quê hương bị chiến tranh bao trùm. Từ nhỏ, ông đã nhiều lần chứng kiến cảnh quân địch vào ấp bắt gà, bắt vịt của dân, đồng thời bắt bớ những người bị nghi là Việt Cộng. Những hình ảnh ấy đã để lại trong lòng cậu bé Trần Văn Năm nỗi căm giận và thôi thúc ông sớm đi theo cách mạng.
Năm 15 tuổi, Trần Văn Năm được cán bộ địa phương giác ngộ và tham gia du kích. Công việc ban đầu của ông là nắm tình hình, báo cáo cho lực lượng vũ trang địa phương, hỗ trợ bao vây đồn bốt địch và vận động nhân dân chống càn quét. Dù còn rất trẻ, ông đã thể hiện sự nhanh nhẹn, gan dạ và tinh thần trách nhiệm. Ở tuổi thiếu niên, khi nhiều người còn sống trong sự chở che của gia đình, Trần Văn Năm đã bước vào cuộc chiến đấu bảo vệ xóm làng, chấp nhận nguy hiểm để phục vụ phong trào cách mạng ở địa phương.
Sau gần hai năm làm du kích, tháng 4 năm 1964, ông nhập ngũ vào lực lượng An ninh vũ trang bảo vệ Trung ương Cục miền Nam, sau này là Đoàn 180. Đây là đơn vị có nhiệm vụ đặc biệt quan trọng: bảo vệ cơ quan đầu não của cách mạng miền Nam trong điều kiện chiến trường vô cùng ác liệt. Người lính trong lực lượng này không chỉ cần lòng dũng cảm, mà còn cần sự bí mật, kỷ luật, mưu trí và khả năng chịu đựng gian khổ. Mỗi chuyến trinh sát, mỗi ca canh gác, mỗi lần hành quân đều có thể đối diện với bom đạn, phục kích và sự truy lùng của địch.
Trong đơn vị, Trần Văn Năm làm nhiệm vụ trinh sát, chiến đấu, canh gác và bảo vệ các cơ quan lãnh đạo cấp cao của cách mạng miền Nam. Nhiệm vụ trinh sát là một trong những nhiệm vụ nguy hiểm nhất, bởi người trinh sát thường phải đi trước đội hình, quan sát dấu vết địch, phát hiện nguy cơ và mở đường cho đồng đội. Chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể gây tổn thất cho cả đơn vị. Vì vậy, người trinh sát phải vừa gan dạ, vừa bình tĩnh, vừa có khả năng xử lý tình huống nhanh trong điều kiện rừng sâu, đêm tối và hỏa lực địch luôn rình rập.
Trong 11 năm tham gia kháng chiến chống Mỹ, Trần Văn Năm đã trực tiếp tham gia 45 trận đánh lớn nhỏ tại nhiều địa bàn ác liệt như Trảng Hàng Gòn, Trảng Sến, Trảng Tranh, căn cứ Thiện Ngôn, Tà Nốt, Tà Âm, Trảng Bò và nhiều khu vực khác. Những con số ấy cho thấy cuộc đời chiến đấu của ông không phải chỉ gắn với một trận đánh riêng lẻ, mà là cả một chặng đường dài liên tục đối mặt với hiểm nguy. Qua từng trận chiến, ông trưởng thành hơn, dày dạn kinh nghiệm hơn và trở thành một người lính trinh sát được đồng đội tin cậy.
Biệt danh “Năm Gấu” cũng gắn với những năm tháng chiến đấu ấy. Theo Báo Quân khu 7, tên gọi này xuất phát từ khả năng leo cây rất giỏi của ông khi làm trinh sát. Có những cây rừng cao hơn 20 mét, trong đêm ông vẫn có thể leo lên đến ngọn để quan sát tình hình. Hình ảnh ấy cho thấy sự nhanh nhẹn, gan dạ và kỹ năng đặc biệt của một người lính trinh sát giữa chiến trường miền Đông Nam Bộ. Từ một biệt danh do nhà báo đặt, “Năm Gấu” dần trở thành cái tên thân thuộc mà đồng đội dùng để gọi ông.
Điều đáng quý ở Trần Văn Năm không chỉ là chiến công, mà còn là tinh thần bền bỉ của một người lính bảo vệ Trung ương Cục miền Nam. Ông và đồng đội phải sống, chiến đấu trong điều kiện rừng núi thiếu thốn, thường xuyên bị địch càn quét, đánh phá. Giữa hoàn cảnh ấy, lòng trung thành, ý chí chịu đựng gian khổ và tinh thần đặt nhiệm vụ lên trên bản thân là phẩm chất quan trọng nhất. Trần Văn Năm đã thể hiện rõ những phẩm chất đó trong suốt quá trình chiến đấu.
Sau ngày đất nước thống nhất, ông tiếp tục gắn bó với lực lượng vũ trang và được phong quân hàm Đại tá. Tháng 10 năm 2011, ông được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Danh hiệu ấy là sự ghi nhận xứng đáng cho những cống hiến, hy sinh và chiến công của người con quê xã Tân Hội, Cai Lậy./.
