Trần Văn Năng(1763-1835)
Ông Trần Văn Năng, người huyện Vĩnh Xương, tỉnh Khánh Hòa, có sức mạnh, giỏi võ nghệ, quy thuận với Nguyễn Ánh rất sớm, lập được công trạng, được phong chức đội trường, rồi tháng chức Thuộc nội cai đội. Sau theo Lê Văn Duyệt, lập nhiều công trạng, được thâng Vệ uỷ, rồi theo Nguyễn Văn Thành, sau khi hạ được thành Bình Định, được thàng Thân sách hậu dính Phó đô Thông chê, rồi Đô thồng chế,
Năm Gia Long nguyên niên (năm 1802), ông theo vua hộ giá chỉnh Bắc. Khi hết chỉnh chiến, ông mang chiến thuyền về kinh. Năm 1808, ông quản lãnh Thần sách ngủ dính vào trấn thủ Gia Định, chưa được bao lâu, lại được triệu về kinh. Năm 1910, lại vào cai quân đất Gia Định.
Năm 1812, ông kiêm lành Chân vũ quân Phó tưởng, vừa gặp lúc quân Xiêm xâm lân biên cương Chân Lạp, Nặc Chân chạy xuống Gia Định, ông mang quân về Tân Châu nghiêm ngặt phòng thủ. Năm Gia Long thứ 12 (năm
1813), ông cùng Tổng trấn Gia Định thành Lê Vân Duyệt đưa Nặc Chân về nước. Sau đó, ông được triệu về kinh kiêm lý Thần sách quân ngũ dinh. Năm 1818, ở Nghệ An có giặc cướp nổi lên, quan quân địa phương chề ngự không nổi, Vua phái ông mang quân tiễu trừ.
Năm Minh Mạng nguyên niên (näm 1820), ông quyền lãnh Chương tiến quân ẩn vụ kiêm lãnh chức Phù liễn sử kiêm lành thị vệ đại thần, phụ trách việc xây dựng Từ thọ cung, kịp khi đại giá Bắc tuần, ông sung chức Tùy giá đại tuần, ngày vua hỏi loan, ông được thường vàng bạc, áo quân. Năm 1822, trời mưa to làm sụp 2.057 trượng (tức 8.228m) tường thành của kinh thành Huế, Minh Mạng giao cho ông và Nguyễn Văn Vân đốc xuất công việc tu sửa. Năm sau, ông lãnh nhiệm vụ trùng tu nhà Thái Miều, ông được sung Tổng lý đại thần và được dời vào Gia Định làm Phó Tổng trần. Trước lúc lên đường được vua phủ dụ và ban cho 500 quantiên. Trong thời gian này, ông cùng Nguyễn Vân Thoại mộ dân, chỉ huy việc đào kinh Vĩnh Tê.
Năm sau lại được triệu về kinh thọ chức Tiến quân đô thông chế quản thủ "tập âm Anh danh sách”. Từ năm 1826 trở đi, ông lần lượt kinh qua các chức Chường dinh kiêm lành Thương bạc và Quản giáo dưỡng bỉnh, rồi Quản đốc Tào chính quyền lãnh Tường quân Thông chê ẩn triện, rối thâng Tiến quân Đô thồng phủ Chường phủ sự. Năm 1832, vua xét ông có nhiều công trạng nên tần phong cho tước Lương tài hầu,
Năm 1833. Lê Văn Khôi nổi dậy chiếm thành Gia Định, cầu cứu quân Xiêm. Quân Xiêm gồm 5 cánh xâm phạm biên cương, chiếm An Giang, Hà Tiên. Để đối phó, vua Minh Mạng phong ông làm Bình Khẩu tướng quân thông lãnh quân đội cùng các tham tán Trương Minh Giảng, Nguyễn Xuân, Hồ Văn Khuê... và các tán tương Trương Phúc Đỉnh, Phạm Hữu Tâm...
Ông cho Trương Minh Giảng và Nguyễn Xuân đưa bộ binh đền ngân giặc ở Cổ Hổ, cửa Thuận (Vàm Nao), giết được tướng Xiêm là Phỉ Nhã Khố Lạc. Sau đó, Trương Minh Giảng công hám thành Châu Đốc (An Giang) để chặn đường rút lui của quân Xiêm. Hai bên quân thảo nhau suốt cả ngày nhưng quân ta không hạ được thành. Ông liên dùng binh thuyền gấp rút tiền đánh Hà Tiên và chuẩn bị tiền công Nam Vang.
Ta chiếm được Hà Tiên, quân Xiêm hoang mang tháo chạy qua biên giới, thừa thắng, ông đích thân câm quân tiền đánh Nam Vang.
Do tuổi già sức yêu, lại chỉnh chiên gian khổ, nên khi chiếm được Nam Vang ông lâm trọng bệnh phải uỷ thác bịnh quyền cho Trương Minh Giảng để lui về nước trị bệnh. Thuyên đền Bên Siêu (cù lao Tây) ông qua đời, thọ 72 tuổi. Mình Mạng ra lệnh phải mang thi hài ông về Kinh an táng.
Là người có nhiều công trong việc đánh giặc giữ nước, nên được triều đình truy tặng Thái phó tấn phong tước Tân Thành quận công, đám tang phải bãi triều ba ngày, được vua ban cho một bài ngư chẽ. Mộ ông hiện còn ở triền núi Hoàng Long thuộc thành phố Huế.
Để tưởng nhớ công lao, nhân dân địa phương lập đền thờ chiêm bái tại vàm rạch Đốc Vàng, làng Tân Thạnh (nay thuộc huyện Thanh Bình). nơi thi hài ông được khâm liệm, gọi là Dinh Ông Đắc Vàng (dính ông ở Đốc Vàng).
Đền thờ Tân thành quận công. Thái phó Trần Văn Năng tọa lạc tại ấp Nam, xã Tân Thạnh, huyện Thanh Bình, tỉnh Đồng Tháp đã được Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch) công nhận là Di tích Quốc gia.
Tên ông được đặt cho trường phổ thông trung học huyện Thanh Bình, tỉnh Đồng Tháp.
