Trần Văn Ơn (1)
Trần Văn Ơn (1931–1950) là một học sinh của Trường Pétrus Ký ở Sài Gòn, được biết đến như biểu tượng của phong trào đấu tranh học sinh – sinh viên Việt Nam trong giai đoạn cuối thời kỳ thực dân Pháp. Sự hy sinh của ông trong cuộc biểu tình ngày 9 tháng 1 năm 1950 đã tạo ảnh hưởng sâu rộng đến phong trào yêu nước và được tưởng niệm trong lịch sử Việt Nam.
Cuộc đời và hoạt động
Trần Văn Ơn sinh ngày 29 tháng 5 năm 1931 tại xã Phước Thạnh, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre. Thuở nhỏ ông học tại Mỹ Tho, sau đó cùng gia đình chuyển lên Sài Gòn và theo học tại Trường Pétrus Ký. Từ năm 1947, ông tham gia phong trào học sinh yêu nước và trở thành một trong những học sinh tích cực của phong trào đấu tranh trong trường.
Sự hy sinh
Ngày 9 tháng 1 năm 1950, hơn 6.000 học sinh, sinh viên và giáo viên xuống đường tại Sài Gòn để yêu cầu trả tự do cho những học sinh bị bắt. Trong quá trình lực lượng của chính quyền Pháp đàn áp cuộc biểu tình, Trần Văn Ơn bị bắn trọng thương và qua đời tại Bệnh viện Chợ Rẫy khi mới 18 tuổi. Cái chết của ông nhanh chóng trở thành biểu tượng của tinh thần đấu tranh của thanh niên Việt Nam thời kỳ đó.
Di sản và sự tưởng niệm
Tang lễ của Trần Văn Ơn vào ngày 12 tháng 1 năm 1950 thu hút hàng chục nghìn người tham gia, được nhiều tài liệu xem là một trong những cuộc biểu dương lực lượng lớn của nhân dân Sài Gòn lúc bấy giờ. Tháng 2 năm 1950, phong trào thanh niên cách mạng quyết định lấy ngày 9 tháng 1 làm Ngày truyền thống Học sinh, Sinh viên Việt Nam. Năm 1979, ông được công nhận là liệt sĩ; đến năm 2000, ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Dấu ấn ngày nay
Tên Trần Văn Ơn được đặt cho nhiều tuyến đường, trường học và công trình giáo dục tại Việt Nam. Ngoài ra còn có Giải thưởng Trần Văn Ơn, dành để tôn vinh học sinh, sinh viên tiêu biểu trong một số hệ đào tạo nghề và chuyên nghiệp, góp phần gìn giữ ký ức về một nhân vật gắn liền với lịch sử phong trào học sinh – sinh viên Việt Nam.
