Trần Văn Ơn (1931–1950) – Biểu tượng bất khuất của phong trào học sinh, sinh viên Việt Nam

Trần Văn Ơn (1931–1950) – Biểu tượng bất khuất của phong trào học sinh, sinh viên Việt Nam

Trần Văn Ơn sinh ngày 29/5/1931 tại xã Phước Thạnh, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre, trong một gia đình giàu truyền thống yêu nước. Từ nhỏ, anh nổi tiếng chăm ngoan, học giỏi, hiếu thảo với cha mẹ và luôn tích cực tham gia các hoạt động xã hội. Khi học tại Trường Pétrus Ký (nay là Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, TP. Hồ Chí Minh), anh sớm tham gia phong trào học sinh yêu nước, trở thành hội viên bí mật của Đoàn học sinh kháng chiến nội thành và tích cực tuyên truyền, vận động bạn bè đấu tranh chống thực dân Pháp.

Cuối năm 1949, trước việc chính quyền thực dân Pháp bắt bớ và đàn áp học sinh, sinh viên yêu nước, Trần Văn Ơn đã tích cực tham gia các cuộc bãi khóa và biểu tình đòi trả tự do cho những người bị bắt. Ngày 9/1/1950, hơn 6.000 học sinh, sinh viên và giáo viên Sài Gòn xuống đường đấu tranh. Khi lực lượng cảnh sát dùng vòi rồng, dùi cui và súng để đàn áp đoàn biểu tình, Trần Văn Ơn vẫn hiên ngang đứng ở tuyến đầu, vừa tố cáo tội ác của kẻ thù, vừa che chở cho các bạn học và những học sinh nhỏ tuổi. Trong lúc giúp đưa người bị thương ra khỏi vòng vây, anh bị trúng đạn vào bụng. Dù được đưa đến Bệnh viện Chợ Rẫy cấp cứu, anh đã anh dũng hy sinh vào chiều cùng ngày khi chưa đầy 19 tuổi.

Sự hy sinh của Trần Văn Ơn đã làm rung động toàn Sài Gòn và cả nước. Hàng trăm nghìn người thuộc mọi tầng lớp nhân dân đã tham gia lễ tang của anh, biến đám tang thành một cuộc biểu dương tinh thần yêu nước và ý chí đấu tranh chống thực dân Pháp. Trước linh cữu người học sinh anh dũng, các thế hệ thanh niên đã nguyện tiếp bước con đường mà anh lựa chọn: chiến đấu vì độc lập, tự do của dân tộc.

Để ghi nhớ tinh thần đấu tranh quả cảm ấy, Đại hội toàn quốc Liên đoàn Thanh niên Việt Nam năm 1950 đã quyết định lấy ngày 9 tháng 1 hằng năm là Ngày truyền thống học sinh, sinh viên Việt Nam. Năm 2000, Trần Văn Ơn được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân.

Dù cuộc đời chỉ kéo dài chưa tròn hai mươi năm, Trần Văn Ơn đã trở thành biểu tượng sáng ngời của lòng yêu nước, tinh thần bất khuất và khát vọng tự do của tuổi trẻ Việt Nam. Tên tuổi của anh mãi mãi gắn liền với truyền thống vẻ vang của phong trào học sinh, sinh viên Việt Nam qua nhiều thế hệ.