Trần Văn Ơn – Ngọn Cờ Bất Khuất Của Phong Trào Học Sinh, Sinh Viên Việt Nam
Trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc, sự hy sinh của người thanh niên Trần Văn Ơn (1931 – 1950) đã trở thành một ngòi pháo lịch sử, làm bùng cháy ngọn lửa yêu nước trong lòng giới trẻ Sài Gòn nói riêng và học sinh, sinh viên cả nước nói chung. Tên tuổi của anh gắn liền với tinh thần kiên cường, dũng cảm, sẵn sàng ngã xuống vì độc lập, tự do và quyền lợi chính đáng của thế hệ trẻ.
Trần Văn Ơn sinh ra tại xã Phước Thạnh, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre. Lớn lên trong cảnh đất nước bị xâm lược, anh sớm thấu hiểu nỗi đau của người dân mất nước. Khi trở thành học sinh của Trường Pétrus Ký (nay là Trường THPT Chuyên Lê Hồng Phong, TP.HCM), anh không chỉ là một học sinh chăm ngoan, học giỏi mà còn là một hạt nhân nòng cốt trong các hoạt động bãi khóa, bãi trường đòi quyền lợi cho học sinh, đòi tự do cho những bạn bè bị chính quyền thực dân bắt giữ.
Ngày 9/1/1950 đã trở thành mốc son không thể nào quên. Hàng ngàn học sinh, sinh viên Sài Gòn – Chợ Lớn cùng đông đảo nhân dân đã kéo đến Dinh Thủ hiến Nam Kỳ để đấu tranh đòi thả các học sinh bị bắt, đòi mở cửa lại các trường học. Trần Văn Ơn cùng các bạn học sinh đứng ở những hàng đầu, kiên quyết dâng yêu sách và đấu tranh trực diện với chính quyền thực dân. Khi lực lượng cảnh sát và binh lính Pháp tràn ra đàn áp dã man, dùng dùi gậy và súng đạn xả vào đám đông, Trần Văn Ơn đã dũng cảm che chắn, giúp đỡ các bạn nữ và các học sinh nhỏ tuổi vượt qua rào sắt thoát ra ngoài. Trong lúc cứu bạn, anh đã bị trúng đạn của kẻ thù. Mặc dù được đồng đội dũng cảm xông vào giành lại thân thể và đưa đi cấp cứu, người thanh niên chưa đầy 19 tuổi ấy đã trút hơi thở cuối cùng vào chiều cùng ngày. Cái chết kiên cường của Trần Văn Ơn đã chấn động toàn cõi Sài Gòn – Chợ Lớn. Đám tang của anh sau đó biến thành một cuộc biểu dương lực lượng yêu nước vĩ đại với hàng vạn người xuống đường tiễn đưa, đi đầu là hai câu đối viết bằng máu: "Chết vì Tổ quốc, chết nhưng vẫn sống - Sống kiếp Việt gian, ô nhục muôn đời".
Để ghi nhớ công lao và khí tiết của anh, Đại hội Lực lượng Thanh niên Việt Nam tháng 2/1950 đã quyết định lấy ngày 09 tháng 01 hằng năm làm Ngày truyền thống Học sinh - Sinh viên Việt Nam. Anh vinh dự được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân. Tấm gương ngã xuống của Trần Văn Ơn là minh chứng cho tinh thần "Tuổi trẻ không lùi bước", mãi mãi là niềm tự hào và là ngọn đuốc soi đường cho các thế hệ học sinh, sinh viên Việt Nam trên con đường học tập và cống hiến cho Tổ quốc.
