Trần Văn Ơn: Ngọn Cờ Tiên Phong Của Học Sinh, Sinh Viên Việt Nam

Trần Văn Ơn là học sinh trường Pétrus Ký (nay là Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, TP.HCM). Dù tuổi đời còn rất trẻ, anh đã sớm giác ngộ cách mạng, trở thành một hạt nhân nòng cốt tích cực trong Hội Học sinh cứu quốc Nam Bộ và trực tiếp tổ chức nhiều bãi khóa, bãi thị đòi quyền lợi cho học sinh.

Đầu tháng 1 năm 1950, hưởng ứng phong trào bãi khóa của học sinh Sài Gòn nhằm chống lại sự đàn áp của chính quyền thực dân, ngày 9/1/1950, hơn 3.000 học sinh, sinh viên từ nhiều trường học cùng hàng ngàn dân nghèo Sài Gòn - Chợ Lớn đã tập hợp biểu tình trước Nha Giáo dục Pháp. Cuộc biểu tình đưa ra các yêu sách rõ ràng: đòi mở lại trường học, thả tự do cho những học sinh bị bắt và đảm bảo an ninh cho học sinh.

Trước khí thế hừng hực của đoàn biểu tình, chính quyền Pháp cùng cảnh sát đã điều động lực lượng đến đàn áp dã man bằng gậy gộc, súng đạn và vòi phun nước. Trong lúc xông xới hỗ trợ, che chở cho các bạn học sinh nhỏ tuổi và nữ sinh thoát khỏi vòng vây của cảnh sát, Trần Văn Ơn đã trúng đạn và hy sinh khi mới vừa tròn 19 tuổi.

Sự hy sinh kiên cường của Trần Văn Ơn đã bùng nổ thành một làn sóng phẫn nộ mạnh mẽ khắp Sài Gòn và lan rộng ra toàn quốc. Ngày 12/1/1950, đám táng của anh biến thành một cuộc biểu tình khổng lồ với hơn 30 vạn nhân dân Sài Gòn xuống đường tiễn đưa, tạo nên sự kiện chưa từng có trong lịch sử đấu tranh đô thị.

Để ghi nhận tinh thần xả thân bất khuất đó, Đại hội Liên đoàn Thanh niên Việt Nam tháng 2/1950 đã quyết định lấy ngày 9 tháng 1 hàng năm làm Ngày truyền thống Học sinh - Sinh viên Việt Nam. Anh hùng Trần Văn Ơn cũng được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.