TRẦN VĂN ƠN - NGỌN ĐUỐC BẤT TỬ CỦA ĐỒNG BÀO HỌC SINH SÀI GÒN
Lịch sử cuộc đấu tranh đô thị Sài Gòn những năm kháng chiến chống Pháp ghi dấu một ngày tháng Giêng nhuộm máu, một ngày mà cả thành phố rung chuyển bởi bước chân của hàng vạn học sinh, sinh viên. Và giữa trung tâm của cơn bão lửa ngày hôm ấy, có một chàng trai mười chín tuổi đã ngã xuống, dùng chính máu xương của mình để thắp lên ngọn đuốc mở đường cho phong trào học sinh toàn quốc. Chàng trai ấy là Trần Văn Ơn, người học trò trường Petrus Ký, người anh hùng đã hóa thân thành tượng đài bất tử của tuổi trẻ Việt Nam.
Sinh ra tại xứ dừa Bến Tre trong một gia đình giàu truyền thống yêu nước, Trần Văn Ơn mang sẵn trong mình dòng máu kiên cường và lòng tự tôn dân tộc sâu sắc. Giữa lúc thực dân Pháp siết chặt ách đô hộ, biến học đường thành nơi kìm hãm tư tưởng, chàng thiếu niên ấy đã sớm nhận ra sứ mệnh của thế hệ mình. Không cam chịu cuộc sống cúi đầu, anh tham gia vào tổ chức học sinh kháng chiến, âm thầm nhen nhóm ngọn lửa đấu tranh ngay trong lòng đô thị bị chiếm đóng. Với nụ cười hiền lành, sự thông minh và lòng nhiệt huyết, anh trở thành linh hồn của các phong trào bãi khóa, đòi quyền lợi cho học sinh, đòi trả tự do cho những bạn bè bị giam cầm.
Ngày 9 tháng 1 năm 1950, Sài Gòn ngột ngạt trong bầu không khí sục sôi khi hàng ngàn học sinh, sinh viên kéo về trước dinh Thủ hiến Nam phần để biểu tình hòa bình. Giữa vòng vây của cảnh sát và lính lê dương trang bị tận răng, những gương mặt trẻ măng ấy không hề run sợ. Khi chính quyền bù nhìn ra lệnh đàn áp dã man, dùng vòi rồng, dùi cui và cả súng đạn để nã vào những thân hình tay không tấc sắt, Trần Văn Ơn đã bước lên phía trước. Anh không lùi lại để tìm sự an toàn cho bản thân, mà lao vào che chở cho các em nhỏ tuổi hơn, dùng chính thân mình làm lá chắn trước họng súng quân thù. Một tiếng nổ chát chúa vang lên, viên đạn tàn ác xuyên qua ngực trái, chàng trai Petrus Ký ngã xuống trên mặt đường Sài Gòn khi hoài bão tuổi trẻ còn dang dở.
Sự hy sinh của Trần Văn Ơn không làm dập tắt ngọn lửa, mà ngược lại, đã châm ngòi cho một làn sóng phẫn nộ kinh hoàng thổi bùng khắp cả nước. Đám tang của anh biến thành một cuộc biểu dương lực lượng vĩ đại chưa từng có với hơn nửa triệu người xuống đường, biến Sài Gòn thành một biển người trắng xóa màu tang và rực đỏ chí căm thù. Anh ngã xuống ở tuổi mười chín, cái tuổi đẹp nhất của đời người, nhưng linh hồn anh đã nhập vào hồn thiêng sông núi. Ngày anh hy sinh đã trở thành Ngày truyền thống Học sinh, Sinh viên toàn quốc, như một lời nhắc nhở vĩnh hằng về một thế hệ thanh niên sẵn sàng dâng hiến thanh xuân cho độc lập tự do. Trần Văn Ơn đã ra đi, nhưng tiếng thét của anh, dòng máu của anh vẫn mãi chảy trong huyết quản của các thế hệ học trò Việt Nam, kiêu hãnh và bất tử cùng năm tháng.
