Trần Văn Ơn - Ngọn lửa bất diệt của phong trào học sinh, sinh viên Việt Nam
Trần Văn Ơn sinh ngày 14/4/1931 tại xã Phước Thạnh, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre. Sinh ra và lớn lên trong hoàn cảnh đất nước rên xiết dưới ách đô hộ của thực dân Pháp, anh sớm mang trong mình tinh thần dân tộc sâu sắc.
Tượng anh Trần Văn Ơn (1931-1950) tại Công viên Bách Tùng Diệp ở Quận 1
Khi lên Sài Gòn theo học tại trường Trung học Pétrus Ký (nay là trường THPT Chuyên Lê Hồng Phong, TP.HCM), Trần Văn Ơn đã tích cực tham gia vào phong trào học sinh, sinh viên yêu nước của khu vực Sài Gòn - Chợ Lớn. Anh là một hội viên nòng cốt, hoạt động năng nổ trong tổ chức Hội Học sinh sinh viên bí mật, thường xuyên vận động bạn bè tham gia các hoạt động chống thực dân và chính quyền tay sai.
2. Sự kiện đẫm máu ngày 9 tháng 1 năm 1950
Phong trào đấu tranh của học sinh Sài Gòn ngày càng lên cao, đỉnh điểm là cuộc biểu tình quy mô lớn vào ngày 9/1/1950. Hàng ngàn học sinh, sinh viên cùng giáo viên và người dân đã xuống đường, tập trung trước dinh thủ hiến Nam Việt để đưa yêu sách, đòi trả tự do cho những học sinh, sinh viên bị bắt giam vô cớ trước đó.
Chính quyền thực dân Pháp và tay sai đã huy động cảnh sát, lính lê dương dùng dùi cui, súng đạn đàn áp đẫm máu cuộc biểu tình tay không của học sinh. Trong lúc hỗn loạn, để che chở cho các em học sinh nhỏ tuổi hơn rút lui an toàn, Trần Văn Ơn đã trúng đạn và anh dũng hy sinh khi mới chưa tròn 19 tuổi.
3. Đám tang lịch sử và di sản bất tử
Cái chết tức tưởi nhưng đầy lẫm liệt của Trần Văn Ơn đã gây chấn động dư luận cả nước, thổi bùng lên ngọn lửa căm phẫn tột độ. Đám tang của anh diễn ra vào ngày 12/1/1950 đã biến thành một cuộc biểu dương lực lượng khổng lồ. Hàng trăm ngàn người dân Sài Gòn (bao gồm học sinh, sinh viên, trí thức, công nhân, tiểu thương) đã xuống đường đưa tang, làm tê liệt hoàn toàn mọi hoạt động của thành phố.
Sự kiện này không chỉ giới hạn ở Sài Gòn mà còn tạo ra một làn sóng bãi khóa, biểu tình ủng hộ khắp cả nước từ Bắc chí Nam, trở thành một mốc son chói lọi trong lịch sử đấu tranh của thanh niên Việt Nam.
