Người có công giúp đỡ cách mạng

TRẦN VĂN ƠN_KTL

Trong không khí sục sôi của những ngày hướng tới kỷ niệm 95 năm thành lập Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, tôi – một đoàn viên đang theo học dưới mái trường Đại học Đồng Tháp – đã dành nhiều thời gian tĩnh lặng trong thư viện để lật giở những trang sử vàng. Giữa hàng ngàn gương mặt anh hùng, hình ảnh người thiếu niên có nụ cười hiền hậu nhưng ánh mắt đầy nghị lực – Trần Văn Ơn – đã chạm đến trái tim tôi một cách mãnh liệt.

Đồng Tháp04/06/2026Nguyễn Thị Tuyết Nga (Đoàn Trường Đại học Đồng Tháp)2 lượt xem0 lượt chia sẻ

Trong không khí sục sôi của những ngày hướng tới kỷ niệm 95 năm thành lập Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, tôi – một đoàn viên đang theo học dưới mái trường Đại học Đồng Tháp – đã dành nhiều thời gian tĩnh lặng trong thư viện để lật giở những trang sử vàng. Giữa hàng ngàn gương mặt anh hùng, hình ảnh người thiếu niên có nụ cười hiền hậu nhưng ánh mắt đầy nghị lực – Trần Văn Ơn – đã chạm đến trái tim tôi một cách mãnh liệt. Tôi tự hỏi, tại sao một người con xứ dừa lại có thể khiến cả Sài Gòn rúng động vào những năm 1950? Tại sao cái tên ấy lại trở thành biểu tượng cho hàng triệu sinh viên Việt Nam suốt bấy nhiêu năm qua? Câu trả lời nằm ở chính lý tưởng sống cao đẹp của anh. Anh không chỉ là một liệt sĩ, anh là một “Người anh lớn”, người đã dùng máu của mình để viết nên tuyên ngôn về lòng yêu nước của trí thức trẻ. Tôi chọn kể câu chuyện của anh không chỉ để hoài niệm, mà để tìm thấy điểm tựa tinh thần cho chính thế hệ của mình trong thời đại mới. Trần Văn Ơn sinh ra tại mảnh đất Bến Tre đồng khởi – nơi những rặng dừa xanh ngắt không chỉ là biểu tượng của làng quê thanh bình mà còn là lũy thép che chở cho cán bộ cách mạng. Sinh ra trong một gia đình giàu truyền thống, các anh

chị em đều tham gia kháng chiến, ngay từ thuở thiếu thời, tâm hồn anh đã thấm đẫm nỗi đau mất nước. Tôi nhận thấy sự hình thành nhân cách của anh rất sớm, đó là sự kết hợp giữa cái chất chất phác của người miền Tây và ý chí tự cường của một dân tộc không chịu cúi đầu. Năm 1947, khi chuyển lên Sài Gòn học tại trường Trung học Pétrus Ký (nay là Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong), anh đã nhanh chóng trở thành linh hồn của các phong trào yêu nước. Tôi thực sự khâm phục sự bản lĩnh của một chàng trai chỉ mới 16, 17 tuổi. Anh không chỉ học giỏi, thông thạo tiếng Pháp mà còn là một người vận động xuất sắc. Trong vai trò hội viên Hội Học sinh kháng chiến nội thành, anh đã khéo léo tổ chức các cuộc bãi khóa, vận động bạn bè đứng lên chống lại sự áp bức. Với tôi, sự hy sinh của anh bắt đầu từ chính những ngày tháng miệt mài gầy dựng phong trào trong lòng địch này. Lịch sử sẽ mãi ghi nhớ ngày 9 tháng 1 năm 1950. Sài Gòn ngày ấy không hề yên ả, lửa giận bùng lên từ những trái tim thanh xuân. Hàng ngàn học sinh, sinh viên và nhân dân đã xuống đường đòi trả tự do cho những bạn bè bị bắt vô cớ. Tôi như thấy mình đang đứng giữa dòng người đông đúc ấy, cảm nhận được hơi nóng của lòng yêu nước lan tỏa khắp phố phường Sài Gòn. Khi cuộc biểu tình tiến về phía Dinh Thủ hiến Nam Kỳ, quân thù đã hèn hạ dùng vũ lực. Làn mưa đạn và vòi rồng đã xối xả trút xuống những đôi bàn tay chỉ có bút mực. Trong thời khắc sinh tử, tôi thấy hình ảnh Trần Văn Ơn không hề run sợ. Anh dũng cảm xông lên phía trước, dùng thân mình để che chở cho các bạn nhỏ tuổi hơn, tạo điều kiện cho đồng đội rút lui an toàn. Phát súng định mệnh đã khiến anh ngã xuống khi tuổi đời mới tròn 19 – cái tuổi đẹp nhất với bao hoài bão

còn dang dở. Anh ngã xuống, nhưng đôi mắt anh vẫn rực sáng một niềm tin sắt đá. Cái chết của anh đã trở thành ngòi nổ cho một phong trào đấu tranh rộng khắp, khiến quân thù phải run rẩy trước sức mạnh của sự đoàn kết.

Với tôi – một người vốn nhạy bén với những con số – con số hơn 30 vạn người dân Sài Gòn xuống đường đưa tiễn anh là một con số biết nói. Đó không còn đơn thuần là một đám tang, mà là một cuộc biểu dương lực lượng khổng lồ của tinh thần dân tộc. Cả Sài Gòn thắt băng đen, cả Sài Gòn im lặng nhưng đầy sục sôi.

Máu của anh đã hòa vào đất mẹ, nhưng tinh thần của anh đã hóa thân thành Ngày truyền thống Học sinh – Sinh viên Việt Nam. Tôi nhìn vào những bức ảnh tư liệu về đám tang anh và nhận ra rằng: Có những người chết đi để bắt đầu cho một sự sống khác mạnh mẽ hơn. Anh chính là ngọn đuốc thắp sáng con đường cho hàng triệu sinh viên. Từ sự hy sinh này, phong trào kháng chiến trong đô thị đã bước sang một trang mới, khẳng định rằng trí thức trẻ chính là một lực lượng xung kích không thể thiếu của cách mạng.

Kính thưa anh Trần Văn Ơn!

Bài viết này là lời hứa danh dự của tôi gửi đến anh. Tôi sẽ mang tinh thần quyết liệt của anh vào trong từng bài học, từng hoạt động xã hội. Tôi sẽ không để ngọn lửa mang tên Trần Văn Ơn lụi tắt. Tôi sẽ cùng bạn bè mình viết tiếp câu chuyện của anh bằng những bảng điểm tốt, bằng những công trình nghiên cứu và bằng trái tim luôn hướng về cộng đồng.

Hướng tới kỷ niệm 95 năm thành lập Đoàn, tôi xin hứa: Sẽ luôn sống với tinh thần “Đâu cần thanh niên có, việc gì khó có thanh niên”, xứng đáng là người kế thừa xứng đáng của thế hệ anh hùng Trần Văn Ơn!

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn