Trần Văn Phán – Nhà cách mạng Bạc Liêu hy sinh trên đảo Côn Sơn

Trần Văn Phán sinh năm 1910 tại làng Tân Hưng, vùng đất nay thuộc tỉnh Cà Mau. Ông xuất thân trong một gia đình điền chủ khá giả nhưng giàu lòng yêu nước, nên từ sớm đã cùng người thân dấn thân vào hoạt động cách mạng dưới ngọn cờ của Đảng Cộng sản Đông Dương.

Tháng 5 năm 1940, tại Hội nghị Tỉnh ủy họp ở Tắt Ông Do, ông được bầu làm Ủy viên Thường vụ Tỉnh ủy, cùng các đồng chí lãnh đạo phong trào ở vùng Bạc Liêu – Cà Mau.

Trong giai đoạn chuẩn bị cho Khởi nghĩa Nam Kỳ, ông được phân công trực tiếp chỉ đạo khu vực bao gồm thị xã Bạc Liêu và các quận Giá Rai, Vĩnh Lợi, Vĩnh Châu, dự kiến nổi dậy vào giữa tháng 12 năm 1940. Khi Bí thư Tỉnh ủy đề nghị hoãn cuộc khởi nghĩa, ông nhanh chóng truyền đạt chỉ thị, yêu cầu các cơ sở ngừng hành động và phân tán lực lượng để bảo toàn cán bộ.

Sau đó, thực dân Pháp đàn áp dữ dội, nhiều chi bộ trong vùng gần như tan rã. Ông phải sống bí mật, liên tục lẩn tránh sự truy lùng của mật thám. Đầu năm 1941, Tỉnh ủy Bạc Liêu được khôi phục theo chỉ đạo của Xứ ủy Nam Kỳ, chuẩn bị cho một cuộc đấu tranh mới; giữa năm đó ông được điều sang công tác tại Tỉnh ủy Cần Thơ.

Ngày 1 tháng 5 năm 1941, ông bị mật thám Pháp bắt cùng một số đồng chí. Tòa án thực dân kết án khổ sai và đày ông ra Côn Đảo, nơi ông qua đời vào tháng 4 năm 1942.

Sau Cách mạng Tháng Tám, chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã lấy tên ông đặt cho một đơn vị hành chính cấp xã ở Cà Mau, nay là xã Trần Phán. Cuộc đời Trần Văn Phán là tấm gương về lòng trung kiên với lý tưởng độc lập dân tộc, về ý thức kỷ luật và tinh thần sẵn sàng hy sinh vì sự nghiệp chung, để thế hệ trẻ hôm nay thêm trân trọng lịch sử và phấn đấu xứng đáng với những người đi trước.

Nguồn tham khảo: Wikipedia tiếng Việt – "Trần Văn Phán" (https://vi.wikipedia.org/wiki/Tr%E1%BA%A7n_V%C4%83n_Ph%C3%A1n), nội dung được biên soạn lại theo giấy phép CC BY-SA 4.0.