Trần Văn Thọ

Anh là Trần Văn Thọ, sinh năm 1935 ở xã Nỗ Lực nay là xã Sai Nga, huyện Cẩm Khê (tỉnh Phú Thọ). Cha mất sớm, đói khổ nên năm Ất Dậu (1945) gia đình tha hương đến xã Việt Thành (Trấn Yên - Yên Bái). 15 tuổi, anh tham gia du kích và mới 17 tuổi đã dám trốn nhà, trốn mẹ đi bộ đội. Biền biệt đến năm 1961 mới về phép được mấy ngày và cũng từ đó gia đình hoàn toàn bặt tin anh.

Mãi đến đầu thập niên 80 thế kỷ trước, một đồng đội của anh Thọ đã tìm về thăm gia đình ông Trần Văn Chí - anh trai của liệt sĩ Trần Văn Thọ. Pho tượng của anh là món quà họ mang theo để tặng cho gia đình như một kỷ vật của chiến tranh.

Khi nghe những đồng đội của anh kể lại tấm gương hy sinh anh dũng của con em mình cũng như việc anh đã được truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân (AHLLVTND), cả nhà liệt sĩ Trần Văn Thọ đã lặng đi. Ông Chí - người anh trai của liệt sĩ Thọ cũng chỉ nghĩ rằng, tới đây em mình chắc sẽ có giấy báo tử về địa phương. Nhưng, thời gian qua đi, ông Chí cứ đợi mãi và linh cảm thấy điều gì đó không bình thường, ông đã đến nhiều cơ quan huyện, tỉnh hỏi về trường hợp em trai mình là liệt sĩ nhưng tất cả đều không tìm thấy hồ sơ hay bất cứ manh mối nào liên quan đến liệt sĩ Thọ.

Từ đó, phần vì tuổi già, phần vì kinh tế khó khăn, thông tin về nơi anh Thọ công tác, hy sinh cũng mờ mịt nên ông Chí đã có lúc muốn buông xuôi. Nhưng khi tuổi càng cao ông lại càng đau đáu trách nhiệm với người em của mình, nhất là khi ủy ban xã dựng bia lưu danh liệt sĩ mà không có tên em trai ông. Thậm chí việc người em của ông là liệt sĩ - AHLLVTND cũng đã có không ít người bán tín bán nghi, đã thôi thúc ông động viên con cháu phải làm sáng tỏ về sự hy sinh của em trai mình.

Và thật bất ngờ trong bối cảnh ấy, con gái ông ở tỉnh Lào Cai vô tình đọc được một bài báo của tác giả Như Phong viết rõ về tên tuổi, đơn vị công tác, chiến công của chú mình. Mừng quá, chồng chị quyết định cùng em vợ tên là Hợi đi ngay đến tỉnh Lai Châu theo địa chỉ trong bài báo. Trong sự tiếp đón ân cần của các cơ quan chức năng tỉnh Lai Châu, Đồn Biên phòng 451, người nhà ông Chí đã được đưa đi thăm mộ của liệt sĩ Trần Văn Thọ và có được tất cả những xác nhận cần thiết về liệt sĩ Thọ.