Trần Văn Thọ: Tượng đài bảo vệ biên cương của Tổ quốc (1935 - 1961)

Khác với những vị anh hùng hy sinh nơi chiến trường bom đạn ngút trời, Anh hùng Trần Văn Thọ (quê ở Tiên Du, Bắc Ninh) lại là biểu tượng của tinh thần hy sinh thầm lặng nơi thâm sơn cùng cốc. Ông là một trong những thế hệ đầu tiên của lực lượng Công an nhân dân vũ trang (nay là Bộ đội Biên phòng), được giao nhiệm vụ bảo vệ và xây dựng bản làng tại vùng biên giới Leng Su Sin (huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên) – nơi giáp ranh phức tạp và đầy rẫy phỉ.

Những năm sau 1954, đồng bào Hà Nhì ở đây sống trong cảnh du canh du cư, nghèo đói và thường xuyên bị bọn phỉ do nước ngoài giật dây cướp bóc, xúi giục. Trần Văn Thọ đã lội bộ đến từng nương rẫy, học tiếng dân tộc, "ba cùng" (cùng ăn, cùng ở, cùng làm) với đồng bào. Bằng tình yêu thương chân thành, ông đã vận động bà con từ bỏ tập tục du cư, hướng dẫn họ khai hoang ruộng bậc thang, trồng lúa nước, vạch mặt kẻ xấu và trực tiếp cầm súng đánh tan nhiều toán phỉ xâm nhập.

Ông đã dành trọn vẹn tuổi thanh xuân để xây dựng những ngôi trường đầu tiên, những trạm y tế xua đuổi bệnh tật cho người dân vùng biên. Tháng 8 năm 1961, trong khi đang cùng bà con gặt lúa và xây dựng tuyến phòng thủ, ông mắc bệnh sốt rét ác tính. Trong hoàn cảnh rừng thiêng nước độc thiếu thuốc men, Trần Văn Thọ đã trút hơi thở cuối cùng khi mới 26 tuổi. Cuộc đời ông là minh chứng sống động nhất cho truyền thống "Đồn là nhà, biên giới là quê hương, đồng bào các dân tộc là anh em ruột thịt" của những người lính mang quân hàm xanh.