Trận Xuân Lộc (09-21/04/1975)
Trận Xuân Lộc, diễn ra từ ngày 9 đến 21 tháng 4 năm 1975, là trận đánh cuối cùng mang tính quyết định của quân đội VNCH nhằm ngăn chặn bước tiến của Quân Giải phóng vào Sài Gòn. Xuân Lộc (tỉnh Long Khánh) được coi là "cánh cửa thép" bảo vệ tuyến phòng thủ phía Đông Sài Gòn.
Bối cảnh: Sau thất bại ở Tây Nguyên và Huế – Đà Nẵng, chính quyền VNCH dốc toàn lực (chủ yếu là Sư đoàn 18 Bộ binh và các đơn vị dù, thiết giáp) để cố thủ Xuân Lộc, biến đây thành phòng tuyến sinh tử cuối cùng, với hy vọng cầm chân ta và chờ đợi sự can thiệp từ bên ngoài.
Diễn biến chính:
Công kích quyết liệt: Quân Giải phóng bắt đầu cuộc tiến công vào thị xã Xuân Lộc. VNCH chống trả vô cùng quyết liệt, tận dụng tối đa lợi thế địa hình đô thị và hỏa lực pháo binh còn sót lại.
Chiến sự giằng co: Trận đánh kéo dài hơn dự kiến, thể hiện sự quyết tâm tử thủ của một bộ phận quân đội VNCH. Ta phải thay đổi chiến thuật, không chỉ đánh trực diện vào thị xã mà còn tấn công ra các khu vực lân cận, cắt đứt đường chi viện và cô lập lực lượng địch.
Đòn quyết định: Ta sử dụng thêm hỏa lực lớn và đánh vào tuyến phòng thủ vòng ngoài, buộc VNCH phải rút quân khỏi Xuân Lộc để tránh bị bao vây và tiêu diệt hoàn toàn. Ngày 21/4/1975, thị xã Xuân Lộc hoàn toàn thất thủ.
Kết quả và Ý nghĩa:
Sụp đổ phòng tuyến cuối cùng: Mặc dù chịu nhiều tổn thất, ta đã tiêu diệt được một lượng lớn sinh lực địch và phá vỡ tuyến phòng thủ then chốt của VNCH, mở toang cánh cửa phía Đông để tiến vào Sài Gòn.
Ý nghĩa chính trị: Cùng ngày Xuân Lộc thất thủ, Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu tuyên bố từ chức, kéo theo sự sụp đổ dây chuyền về mặt chính trị và tinh thần chiến đấu của VNCH.
Trận Xuân Lộc là minh chứng cho sự kiên trì chiến đấu đến cùng của ta và sự sụp đổ không thể cứu vãn của quân địch.
