TRẦN XUÂN SOẠN - CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA
Trần Xuân Soạn (1849–1923) là một danh tướng nhà Nguyễn và là một trong những lãnh tụ tiêu biểu của Phong trào Cần Vương cuối thế kỷ XIX
1. Thân thế và xuất thân
Năm sinh - năm mất: 1849 – 1923 (thọ 74 tuổi).
Quê quán: Làng Thọ Hạc, huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh Hóa (nay là xã Đông Thọ, thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa).
Xuất thân: Trong một gia đình nông dân nghèo.
Tính cách: Từ nhỏ ông có sức khỏe tốt, nhanh nhẹn, giỏi võ nghệ và sớm gia nhập quân ngũ. [1, 2, 3, 4]
2. Sự nghiệp quân sự và chính trị triều đình Huế
Chức vụ: Từng giữ các chức vụ Phó lãnh binh, Phó đề đốc Bắc Ninh và Kinh thành Huế. [1]
Sự kiện lịch sử:
Tháng 11 năm 1883, ông liên quan đến biến cố triều đình và cái chết của vua Hiệp Hòa.
Đầu tháng 4 năm 1885, đứng về phái chủ chiến trong triều đình, ông cùng với tướng Tôn Thất Thuyết chuẩn bị lực lượng chống Pháp.
Đêm 5 tháng 7 năm 1885 (rạng sáng mốc sự kiện kinh thành Huế thất thủ), ông trực tiếp chỉ huy quân triều đình tấn công đồn Mang Cá của quân Pháp. [1, 2, 3]
3. Tham gia Phong trào Cần Vương
Sau khi cuộc phản công ở Kinh thành Huế thất bại, ông theo phò tá vua Hàm Nghi ra căn cứ địa Tân Sở (Quảng Trị), rồi ra Bắc kỳ chiêu mộ nghĩa quân.
Ông phối hợp với các lãnh đạo nghĩa quân như Phạm Bành và Đinh Công Tráng để xây dựng và cố thủ tại cứ điểm Ba Đình (Thanh Hóa) – một trong những chiến công chống Pháp quy mô lớn nhất của phong trào Cần Vương. [1]
Sau khi căn cứ Ba Đình thất thủ và phong trào dần suy yếu, ông tiếp tục bôn ba hoạt động chống Pháp rồi lưu vong sang Trung Quốc.
Qua đời: Ông mất năm 1923 tại Long Châu, Quảng Tây, Trung Quốc.
