Trang giáo án dưới hầm chữ A
Trang giáo án dưới hầm chữ A
Mùa hè năm 1971, sân trường Đại học Tổng hợp Hà Nội xôn xao không phải vì kỳ thi cuối kỳ, mà vì tờ đơn tình nguyện nhập ngũ viết bằng máu của những chàng sinh viên khoa Văn, khoa Toán. Nam nằm trong số đó. Trong ba lô hành quân của anh, ngoài khẩu súng và chiếc bi đông, còn có một cuốn từ điển tiếng Pháp nhỏ và xấp giấy trắng chưa kịp viết hết bài luận cuối khóa.
1. Từ giảng đường đến chiến hàoRời xa tiếng chuông giảng đường, Nam cùng đồng đội hành quân vào Quảng Trị. Đêm đầu tiên ngủ rừng, dưới tán lá trung quân, Nam nằm nghe tiếng côn trùng rỉ rả mà ngỡ như tiếng lật sách của bạn bè trong thư viện quốc gia.Đồng đội của anh, người là sinh viên Bách Khoa, người là "dân" sư phạm. Họ mang theo vào chiến trường cái chất hào hoa của người trí thức Hà Nội. Giữa những đợt pháo kích của kẻ thù, thay vì nói về cái chết, họ tranh luận về một bài toán khó hay ngâm khẽ một đoạn thơ của Puskin. Nam vẫn thường bảo: "Chúng ta đi không phải để bỏ dở việc học, mà là để bảo vệ quyền được học cho những thế hệ sau."2. Lớp học bên dòng Thạch HãnTháng 8 năm 1972, chiến trường Thành cổ Quảng Trị trở thành "cối xay thịt" tàn khốc. Đơn vị của Nam chốt giữ ở một đoạn hào sát bờ sông Thạch Hãn. Nước sông đỏ ngầu phù sa và máu.Trong những phút ngớt tiếng bom, Nam lôi cuốn sổ tay ra. Dưới ánh sáng le lói của chiếc đèn tự chế từ vỏ đồ hộp, anh dạy tiếng Pháp cho Bình – một cậu lính trẻ vốn là nông dân chưa kịp học hết cấp hai.
— "Bonjour nghĩa là Chào buổi sáng. Nó giống như lời chào bình yên mình hứa với nhau mỗi ngày vậy", Nam giải thích.Hầm chữ A rung lên sau mỗi trái pháo dội xuống, đất cát rơi đầy tóc, nhưng Nam vẫn kiên nhẫn giảng bài. Với anh, việc truyền thụ kiến thức lúc này là cách duy nhất để giữ cho tâm hồn không bị chai sạn bởi khói súng. Anh đang viết tiếp "trang giáo án" của đời mình bằng chính sự sống của mình.3. Khát vọng gửi lạiMột buổi chiều đỏ lửa, một trận pháo kích bất ngờ đã đánh sập hầm. Khi đồng đội bới đất đưa Nam ra, anh chỉ còn đủ sức thều thào, tay run run chỉ vào chiếc ba lô đã rách bươm:
— "Gửi cuốn sổ này... về khoa cho mình... bảo các thầy, Nam đã hoàn thành bài thi cuối cùng."Trong cuốn sổ ấy, trang cuối cùng không phải là từ vựng tiếng Pháp, mà là dòng chữ nắn nót: "Đất nước cần chúng tôi ở chiến trường hơn là giảng đường. Nếu không có hòa bình, kiến thức cũng chỉ là những con chữ không hồn."4. Ngày hội ngộ của những "người vắng mặt"Hòa bình lập lại, những người lính sinh viên năm ấy trở về giảng đường với mái tóc đã bạc và những vết sẹo trên da thịt. Bình – cậu lính năm xưa – nay đã là một thầy giáo trẻ. Ngày khai giảng, anh đặt một nhành hoa hồng trắng lên đài kỷ niệm những sinh viên đã ngã xuống.Câu chuyện của Nam và thế hệ "xếp bút nghiên" đã trở thành một phần của Lịch sử hào hùng. Họ không chỉ chiến đấu bằng vũ khí, mà bằng cả lý tưởng của những người trí thức yêu nước, sẵn sàng đổi Mùa hè đỏ lửa lấy mùa xuân vĩnh cửu cho dân tộc.
— "Bonjour nghĩa là Chào buổi sáng. Nó giống như lời chào bình yên mình hứa với nhau mỗi ngày vậy", Nam giải thích.Hầm chữ A rung lên sau mỗi trái pháo dội xuống, đất cát rơi đầy tóc, nhưng Nam vẫn kiên nhẫn giảng bài. Với anh, việc truyền thụ kiến thức lúc này là cách duy nhất để giữ cho tâm hồn không bị chai sạn bởi khói súng. Anh đang viết tiếp "trang giáo án" của đời mình bằng chính sự sống của mình.3. Khát vọng gửi lạiMột buổi chiều đỏ lửa, một trận pháo kích bất ngờ đã đánh sập hầm. Khi đồng đội bới đất đưa Nam ra, anh chỉ còn đủ sức thều thào, tay run run chỉ vào chiếc ba lô đã rách bươm:
— "Gửi cuốn sổ này... về khoa cho mình... bảo các thầy, Nam đã hoàn thành bài thi cuối cùng."Trong cuốn sổ ấy, trang cuối cùng không phải là từ vựng tiếng Pháp, mà là dòng chữ nắn nót: "Đất nước cần chúng tôi ở chiến trường hơn là giảng đường. Nếu không có hòa bình, kiến thức cũng chỉ là những con chữ không hồn."4. Ngày hội ngộ của những "người vắng mặt"Hòa bình lập lại, những người lính sinh viên năm ấy trở về giảng đường với mái tóc đã bạc và những vết sẹo trên da thịt. Bình – cậu lính năm xưa – nay đã là một thầy giáo trẻ. Ngày khai giảng, anh đặt một nhành hoa hồng trắng lên đài kỷ niệm những sinh viên đã ngã xuống.Câu chuyện của Nam và thế hệ "xếp bút nghiên" đã trở thành một phần của Lịch sử hào hùng. Họ không chỉ chiến đấu bằng vũ khí, mà bằng cả lý tưởng của những người trí thức yêu nước, sẵn sàng đổi Mùa hè đỏ lửa lấy mùa xuân vĩnh cửu cho dân tộc.
