Trạng Lường – vị trạng nguyên giỏi toán của dân gian

Lương Thế Vinh tự Cảnh Nghị, hiệu Thụy Hiên, sinh năm 1441 trong một gia đình nông dân có học ở làng Cao Hương, huyện Thiên Bản. Ngay từ nhỏ ông đã nổi tiếng là thần đồng, chưa đầy hai mươi tuổi tài học đã vang khắp vùng Sơn Nam. Năm 1462 ông đỗ Giải nguyên kỳ thi Hương, sang năm 1463 dự thi Hội và thi Đình dưới triều Lê Thánh Tông; bài văn đối sách của ông được vua phê là càng đọc càng thích thú nên ông đỗ Trạng nguyên khi mới hai mươi ba tuổi. Suốt 32 năm làm quan, ông chủ yếu ở Hàn lâm viện, thăng đến chức chưởng Hàn lâm viện sự, được giao soạn văn từ bang giao và đón tiếp sứ thần nước ngoài, đồng thời dạy học tại Quốc Tử Giám, Sùng Văn quán và Tú Lâm cục. Ông biên soạn Đại thành Toán pháp, cuốn sách giáo khoa toán đầu tiên của nước ta, đồng thời chế ra chiếc bàn tính gẩy đầu tiên của người Việt. Về văn nghệ, ông giữ chức Sái phu trong Hội Tao Đàn của vua Lê Thánh Tông, chuyên phê bình, sửa chữa thơ, và biên soạn Hý phường phả lục, công trình lý luận đầu tiên về nghệ thuật hát chèo. Cuối đời ông cáo quan về quê, mất năm 1496, thọ 55 tuổi, được vua phong làm phúc thần làng Cao Hương.