Trạng nguyên nhỏ tuổi nhất
Ngày xưa, ở làng Dương A, huyện Thượng Hiền, phủ Thiên Trường, có một cậu bé tên Nguyễn Hiền.
Từ nhỏ, Nguyễn Hiền đã nổi tiếng thông minh và ham học.
Nhà nghèo, không có điều kiện đến trường như nhiều bạn khác, cậu thường tìm cách học ở bất cứ nơi đâu.
Một hôm, thầy giáo đang giảng bài, Nguyễn Hiền chăm chú lắng nghe.
Thầy hỏi:
— Các em có ai giải được bài này không?
Cả lớp im lặng.
Nguyễn Hiền bước lên:
— Thưa thầy, con xin thử ạ.
Cậu suy nghĩ một lúc rồi trình bày cách giải.
Thầy giáo ngạc nhiên:
— Con còn nhỏ mà đã suy nghĩ rất nhanh!
Nguyễn Hiền chỉ mỉm cười:
— Vì con thích học ạ.
Nhà nghèo khiến việc học của cậu gặp nhiều khó khăn.
Không có giấy, Nguyễn Hiền dùng những vật liệu có sẵn để tập viết. Có khi cậu viết lên lá chuối, nền đất hoặc bất cứ chỗ nào có thể học được.
Một người bạn hỏi:
— Nhà cậu nghèo như vậy, sao cậu vẫn học nhiều thế?
Nguyễn Hiền đáp:
— Nếu không có sách thì mình học từ lời thầy, từ bạn bè và từ những điều nhìn thấy xung quanh.
Nhờ trí thông minh và sự chăm chỉ, Nguyễn Hiền tiến bộ rất nhanh.
Năm 1247, dưới triều vua Trần Thái Tông, Nguyễn Hiền tham dự kỳ thi Đình.
Cậu đỗ Trạng nguyên khi mới khoảng 13 tuổi, trở thành một trong những vị Trạng nguyên trẻ tuổi nhất trong lịch sử khoa bảng Việt Nam.
Tin Nguyễn Hiền đỗ Trạng nguyên khiến cả làng vô cùng vui mừng.
Một người dân nói:
— Một cậu bé nhà nghèo mà đã làm rạng danh quê hương!
Sau khi đỗ đạt, Nguyễn Hiền được triều đình trọng dụng.
Nhưng ông không vì tài năng của mình mà trở nên kiêu ngạo.
Ông luôn nhớ những ngày tháng khó khăn khi còn nhỏ.
Một hôm, có người hỏi:
— Điều gì giúp ông thành công khi tuổi còn rất trẻ?
Nguyễn Hiền trả lời:
— Thông minh là một lợi thế, nhưng nếu không chăm chỉ thì cũng chẳng làm được việc gì. Người muốn tiến bộ phải luôn học hỏi.
Trong thời gian làm quan, ông có những đóng góp cho đất nước và được người đời kính trọng.
Cuộc đời Nguyễn Hiền tuy ngắn ngủi nhưng câu chuyện về việc học của ông được truyền lại qua nhiều thế hệ.
Một học sinh ngày nay đọc về Nguyễn Hiền rồi hỏi cô giáo:
— Thưa cô, nhà nghèo có phải là lý do khiến một người không thể học giỏi không?
Cô giáo mỉm cười:
— Không. Hoàn cảnh có thể tạo ra khó khăn, nhưng ý chí học tập có thể giúp chúng ta vượt qua rất nhiều trở ngại.
Cậu học sinh nhìn quyển sách trước mặt.
Em nhớ đến cậu bé Nguyễn Hiền ngày xưa, không có điều kiện học tập đầy đủ nhưng vẫn kiên trì tìm cách học.
Em tự nhủ:
— Mình sẽ không lấy khó khăn làm lý do để bỏ cuộc.
BÀI HỌC
Câu chuyện về Nguyễn Hiền nhắc chúng ta rằng ham học, chăm chỉ và kiên trì có thể giúp con người vượt qua hoàn cảnh.
Không phải ai sinh ra cũng có điều kiện giống nhau, nhưng mỗi người đều có thể cố gắng từng ngày. Hãy biết trân trọng cơ hội học tập, chủ động tìm hiểu kiến thức và không ngại khó khăn trên con đường hoàn thiện bản thân.
