Trạng nguyên Trần Tất Văn – Ngọn bút ngoại giao đập tan nguy cơ chiến tranh

Trạng nguyên Trần Tất Văn – Ngọn bút ngoại giao đập tan nguy cơ chiến tranh

Trần Tất Văn sinh ra tại làng Nguyệt Áng (huyện An Lão, Hải Phòng) – vùng đất giàu truyền thống hiếu học. Từ nhỏ, ông đã nổi tiếng khắp vùng nhờ trí thông minh vượt trội, tư chất sáng tạ cùng vốn kiến thức kinh sử sâu rộng. Vào khoa thi Bính Tuất (năm 1526) dưới thời vua Lê Cung Hoàng, ông đỗ Trạng nguyên nhờ bài văn策 sâu sắc về sách lược trị quốc an dân, trở thành niềm tự hào to lớn của quê hương An Lão.

Bước sang thời nhà Mạc, nhận thấy tài năng và phẩm hạnh cao đẹp của ông, triều đình đã tin tưởng giao cho ông nắm giữ các chức vụ quan trọng như Thượng thư Bộ Binh kiêm Đông Các Đại học sĩ. Trên cương vị một đại thần đầu triều, Trần Tất Văn luôn giữ vững khí tiết liêm chính, đem trọn tâm trí phụng sự đất nước, chăm lo đời sống nhân dân và phát triển học vấn.

Biến cố lịch sử lớn diễn ra vào năm 1538, khi nhà Minh lấy cớ nhà Mạc cướp ngôi nhà Lê để điều động hàng chục vạn quân áp sát biên giới phía Bắc, đe dọa xâm lược nước ta. Đứng trước nguy cơ một cuộc chiến tranh tàn khốc có thể gây ra cảnh lầm than cho hàng vạn dân lành, triều Mạc đã giao phó trọng trách soạn thảo tờ biểu ngoại giao gửi vua nhà Minh cho Trạng nguyên Trần Tất Văn.

Bằng tài năng kiệt xuất và lòng yêu nước thương dân sâu sắc, Trần Tất Văn đã viết nên một văn bản ngoại giao kinh điển. Bài biểu vừa thể hiện sự mềm dẻo, nhún nhường đúng mực trong ứng xử ngoại giao, vừa đưa ra những lập luận đanh thép về tính chính thống, tình hình ổn định của đất nước cùng sự đoàn kết của nhân dân Đại Việt; đồng thời chỉ rõ những tổn thất to lớn cho cả hai bên nếu xảy ra binh đao. Đọc tờ biểu, vua tôi nhà Minh phải thán phục trước trí tuệ cùng văn phong sắc bén của vị Trạng nguyên xứ Nam, buộc phải bãi bỏ lệnh xuất quân và từ bỏ ý định xâm lược.

Không cần đến đao kiếm hay xương máu, chỉ bằng trí tuệ và ngọn bút thiên tài, Trạng nguyên Trần Tất Văn đã đẩy lùi nguy cơ chiến tranh, bảo vệ vẹn toàn nền hòa bình cho dân tộc. Chiến công ngoại giao lẫy lừng của ông mãi là biểu tượng ngời sáng cho trí tuệ và niềm tự hào của vùng đất văn hiến Hải Phòng.