TRANG NHẬT KÝ ĐẤT LỬA VÀ TRÁI TIM TÌNH NGUYỆN CỦA BÁC SĨ ĐẶNG THÙY TRÂM

Người con gái Hà Nội bước vào rừng sâu Quảng Ngãi

Đặng Thùy Trâm sinh ra trong một gia đình trí thức khá giả tại Hà Nội, tốt nghiệp trường Đại học Y khoa Hà Nội năm 1966. Thay vì chọn một công việc ổn định ở hậu phương yên bình, người con gái mang tâm hồn lãng mạn, yêu văn chương ấy đã xung phong lên đường vào miền Nam chiến đấu. Hành trang cô mang theo là lý tưởng cống hiến của một người thầy thuốc và chiếc ba lô chứa đầy những ước mơ tuổi trẻ.

Năm 1967, cô được phân công về trạm xá huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi – một trong những chiến trường khốc liệt nhất miền Trung lúc bấy giờ. Nơi đây, trạm xá của cô thực chất chỉ là những căn hầm chữ A, những lán tre tạm bợ nằm sâu trong rừng già, liên tục phải di chuyển để tránh các trận càn quét bí mật và những trận bom rải thảm của quân đội Mỹ.

Những ca phẫu thuật dưới tầm bom dội

Tại Đức Phổ, bác sĩ Đặng Thùy Trâm vừa là người chỉ huy trạm xá, vừa là người trực tiếp cầm dao mổ cứu sống hàng trăm thương bệnh binh. Trong điều kiện thiếu thốn trầm trọng về thuốc men, bông băng và thuốc gây mê, cô đã phải thực hiện những ca phẫu thuật cắt bỏ chi, khâu vết thương cho chiến sĩ trong tiếng bom gầm rú bên tai. Nhiều lúc, cô phải dùng chính dòng máu của mình để truyền cho bệnh nhân.

Giữa những đêm dài không ngủ vì tiếng pháo, Thùy Trâm gửi gắm tâm sự vào những trang nhật ký riêng tư. Những dòng viết chứa đựng một tình yêu thương con người bao la và một lý tưởng sống kiên định:

“Đời người phải trải qua giông tố nhưng không được cúi đầu trước giông tố... Hãy giữ vững tinh thần của một người chiến sĩ cách mạng, một người thầy thuốc nhân dân. Sẵn sàng hy sinh vì hạnh phúc của nhân dân, vì ngày mai độc lập.”

Cô viết về nỗi nhớ mẹ, nhớ Hà Nội da diết, nhưng trên hết vẫn là tình đồng chí, tình yêu thương vô bờ bến dành cho những người lính trẻ đang oằn mình chịu đau đớn vì vết thương chiến tranh.

Sự ngã xuống bên bìa rừng và cuốn nhật ký xuyên đại dương

Ngày 22 tháng 6 năm 1970, trong một trận càn quét lớn của quân đội Mỹ vào khu căn cứ trạm xá, Đặng Thùy Trâm đã kiên cường ở lại cùng một vài đồng chí để bảo vệ và che chở cho các thương binh rút lui an toàn. Cô đã anh dũng hy sinh khi bị trúng đạn của địch bên bìa rừng Đức Phổ, khi chưa đầy 28 tuổi.

Cuốn nhật ký của cô bị một sĩ quan quân đội Mỹ tên là Frederic Whitehurst tịch thu. Định đốt đi, nhưng một người thông dịch viên người Việt đã cản lại: "Đừng đốt, trong này đã có lửa sẵn rồi". Frederic đã giữ cuốn nhật ký ấy suốt 35 năm, để rồi sau đó tìm mọi cách trao trả lại cho gia đình cô tại Hà Nội vào năm 2005. Cuốn nhật ký của Đặng Thùy Trâm đã lay động trái tim hàng triệu độc giả trên toàn thế giới, trở thành ngọn đuốc rực sáng về đức hy sinh và tình yêu thương con người thời hoa lửa.