Trang sổ chép ca dao dưới ánh đèn sáp căn hầm Vĩnh Linh

Cựu nữ du kích Nguyễn Thị Huệ (nguyên chiến sĩ du kích địa đạo Vịnh Mốc, Vĩnh Linh) nhớ lại những đêm trực đài quan sát ven bờ biển. Giữa không gian ngột ngạt dưới lòng hầm ẩm ướt, niềm vui duy nhất của các chiến sĩ trẻ là những trang sổ chép ca dao, bài hát do anh em tự truyền tay nhau.

Trong căn hầm tổng đài thông tin, chiến sĩ liên lạc trẻ Trần Văn Khôi (quê Nghệ An) có một cuốn sổ nhỏ khâu bằng chỉ dù. Đêm đêm, dưới ánh đèn sáp vặn nhỏ chi li, Khôi nắn nót chép lại từng câu hò ví dặm, từng bài ca dao về quê hương rồi đọc cho các đồng đội cùng nghe qua hệ thống loa truyền thanh dã chiến.

Tiếng hò da diết, trầm ấm của Khôi vượt qua tiếng pháo nổ đùng đùng trên mặt đất, mang lại hơi ấm gia đình và niềm tin sắt đá cho những người lính đang gác tay súng bên cửa hầm.

Trận pháo kích bất ngờ làm sạt lở một nhánh hầm thông tin, Khôi bị thương nặng do mảnh đá đè ngang ngực. Trước khi nhắm mắt, anh cố dùng chút sức lực còn lại trao cuốn sổ tay cho chị Huệ, thì thào: "Chị giữ lấy... khi nào gặp mẹ em... nhờ chị đọc cho mẹ nghe câu hò quê nhà..."

Nhiều năm sau chiến tranh, cựu chiến binh Huệ đã tìm về Nghệ An, thắp nén hương trên bàn thờ Khôi và đọc lại từng câu ca dao trong cuốn sổ cũ cho người mẹ già đã lòa đôi mắt nghe — thực hiện trọn vẹn di nguyện của người chiến sĩ trẻ nơi bờ sông Bến Hải.