TRẠNG TRÌNH NGUYỄN BỈNH KHIÊM: BẬC ĐẠI TRI THỨC VÀ NHÀ TIÊN TRI KIỆT XUẤT CỦA DÂN TỘC
Học Vấn Uyên Thâm Và Chốn Quan Trường Đầy Khí TiếtNguyễn Bỉnh Khiêm sinh ra tại làng Trung Am, huyện Vĩnh Lại, phủ Hạ Hồng, trấn Hải Dương (nay thuộc huyện Vĩnh Bảo, thành phố Hải Phòng). Sinh ra trong một gia đình có truyền thống hiếu học, ông sớm bộc lộ tư chất thông minh lỗi lạc, được theo học bảng nhãn Lương Đắc Bằng và hấp thu trọn vẹn tinh hoa của Kinh Dịch - đỉnh cao của triết học phương Đông.Sống trong thời kỳ nhà Lê suy tàn, nhà Mạc giành ngôi, đất nước rơi vào cảnh loạn lạc, Nguyễn Bỉnh Khiêm đã bấm bụng lánh đời, không đi thi suốt hơn 20 năm. Phải đến năm 1535, dưới thời vua Mạc Đăng Doanh (khi chính sự tạm yên), ông mới đi thi và ngay lập tức
đỗ Trạng nguyên ở tuổi 44.Vào triều làm quan, ông dốc lòng phò tá kinh bang tế thế. Tuy nhiên, khi chứng kiến triều đình bắt đầu suy thoái, bọn gian thần lộng hành, năm 1542, ông dâng sớ xin chém 18 tên quyền thần oai tác. Sớ không được phê duyệt, ông kiên quyết
treo ấn từ quan, thể hiện khí tiết thanh cao, không màng danh lợi, không cúi đầu trước cái xấu.
Bạch Vân Am Và Người Thầy Của Những Bậc Vĩ NhânRời chốn kinh kỳ, ông về lại quê nhà dựng am Bạch Vân, lấy hiệu là Bạch Vân cư sĩ, mở trường dạy học bên dòng sông Tuyết Giang. Tại đây, ông cống hiến trọn vẹn phần đời còn lại cho sự nghiệp trồng người.Trường của ông trở thành trung tâm giáo dục lớn nhất bấy giờ, đào tạo nên một thế hệ học trò xuất chúng, là những nhân vật xoay chuyển cục diện lịch sử Việt Nam thế kỷ XVI:
Nguyễn Dữ: Tác giả của tác phẩm văn học kinh điển Truyền kỳ mạn lục.
Giáp Hải: Trạng nguyên, đại thần trụ cột của nhà Mạc.
Dù đã về ẩn dật, uy tín của ông lớn đến mức cả triều đình nhà Mạc lẫn các thế lực phong kiến khác đều tôn kính gọi ông bằng hai chữ "Phu tử" (Bậc thầy) và thường xuyên cử người đến hỏi kế sách trị quốc.
Nhà Tiên Tri Đại Tài Với Những Lời Sấm Truyền Định Hình Lịch SửTên tuổi của Nguyễn Bỉnh Khiêm gắn liền với danh xưng
Trạng Trình nhờ khả năng dự đoán tương lai thiên tài thông qua thuật toán Dịch lý. Những lời khuyên của ông đã trực tiếp định hình bản đồ chính trị Việt Nam suốt hàng trăm năm:
Với nhà Mạc: Khi nhà Mạc suy yếu, hỏi ý kiến ông, ông cho lời khuyên: "Cao Bằng tuy nhỏ, thế giữ được vài đời". Nhà Mạc nghe theo, rút về Cao Bằng và tồn tại thêm gần một thế kỷ.
Với chúa Trịnh: Trịnh Kiểm muốn phế vua Lê để tự lập làm vua, ông giả vờ nói với người hầu: "Mấy năm nay mất mùa, nên tìm giống cũ mà gieo", ngụ ý khuyên giữ lại nhà Lê. Nhờ đó, nhà Trịnh tránh được cái danh tiếm ngôi và tồn tại bền vững dưới danh nghĩa "phù Lê".
Với chúa Nguyễn: Nguyễn Hoàng bị chúa Trịnh o ép, sợ bị ám hại nên sai người đến hỏi ông. Trạng Trình nhìn đàn kiến bò trên hòn non bộ rồi ngâm: "Hoành Sơn nhất đái, vạn đại dung thân" (Một dải Hoành Sơn có thể dung thân muôn đời). Nguyễn Hoàng lập tức xin vào trấn thủ miền Thuận Hóa, mở ra toàn bộ giang sơn bờ cõi đàng Trong và vương triều nhà Nguyễn sau này.
Đặc biệt, tầm nhìn vượt thời gian của ông còn được thể hiện qua bài thơ Cự ngao đới sơn với câu thơ bất hủ khẳng định chủ quyền biển đảo từ thế kỷ XVI: "Biển Đông vạn dặm dang tay giữ / Đất Việt muôn năm vững trị bình".Di Sản Lưu Danh Thiên CổNguyễn Bỉnh Khiêm tạ thế năm 1585, hưởng thọ 94 tuổi – một tuổi thọ hiếm có thời bấy giờ. Khi ông mất, triều đình nhà Mạc đã phong tặng ông tước hiệu cao quý tột đỉnh: Trình Quốc Công.Hơn 400 năm qua, cuộc đời tựa như một bậc tiên phong đạo cốt của Trạng Trình vẫn luôn là niềm tự hào của văn hóa Việt Nam. Ông là hiện thân của trí tuệ trác việt, lối sống an nhiên, hòa hợp với thiên nhiên và tấm lòng lo cho dân cho nước cho đến hơi thở cuối cùng. Ngày nay, Đền thờ Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm tại Hải Phòng đã trở thành Di tích quốc gia đặc biệt, thu hút hàng triệu người về chiêm bái, tri ân.
