“TRÊN VÀNH ĐAI DIỆT THÙ: HÀNH TRÌNH KIÊN CƯỜNG CỦA ANH HÙNG LLVTND HỒ THỊ KIM THANH”
Từ truyền thống cách mạng của người cha
Sinh năm 1943 trong một gia đình cách mạng, tuổi thơ của Kim Thanh
gắn với hình bóng người cha – ông Hồ Truyền, người từng giữ nhiều
cương vị quan trọng: Chủ nhiệm Việt Minh xã, Đoàn trưởng dân công
hỏa tuyến tỉnh Quảng Nam, Bí thư Huyện ủy Nam Tam Kỳ rồi Chính
ủy Mặt trận Chu Lai.
Sau Cách mạng Tháng Tám, ông hoạt động liên tục đến khi bị chính
quyền Ngô Đình Diệm bắt giam. Không tìm ra chứng cứ, địch buộc phải
thả ông – một sai lầm mà chúng “tức tối đến điên người” khi biết đã thả
một cán bộ Việt Cộng cốt cán.
Cô bé Kim Thanh khi ấy mới hơn 10 tuổi, ngày ngày lặn lội mang cơm
vào nhà lao Hội An cho cha, để rồi một ngày ông bí mật vượt ngục, trở
lại chiến khu. Hình ảnh ấy theo suốt tuổi trẻ của Thanh – vừa khắc
nghiệt, vừa thiêng liêng.
Năm 1967, ông Truyền hy sinh oanh liệt tại Chu Lai. Chỉ một năm sau,
người vợ từng vào tù ra tội cũng ngã xuống. Kim Thanh – lúc đó đang
chỉ đạo phong trào phụ nữ ở Quế Sơn – chỉ biết ôm mặt khóc trong căn
hầm, không thể trở về thắp cho cha mẹ nén hương.
Bà Hồ Thị Kim Thanh (ngoài cùng bên trái) và hai em chụp ảnh cùng cha năm 1963. (Ảnh
chụp lại).
“Không bỏ dân” – lời thề giữa vòng vây Lý Tín
Năm 1968, khi Mậu Thân nổ ra, Kim Thanh – lúc đó là Thường trực Hội
Phụ nữ giải phóng tỉnh Quảng Nam – được phân công trực tiếp chỉ huy
lực lượng chính trị và binh vận hỗ trợ trận đánh vào quận lỵ Lý Tín.
Cải trang thành dân thường, bà cùng hơn 3.000 người tiến về Lý Tín.
Nhưng khi lực lượng vũ trang không thể nổ súng theo hiệp đồng, đoàn
người bị địch bao vây toàn diện.
Trong khoảnh khắc sinh tử ấy, Kim Thanh vận động nhân dân tạo vòng
bảo vệ, tổ chức cuộc họp nhanh với lực lượng cốt cán, rồi chỉ đạo tản ra
nhiều hướng để phá vòng vây. Nhờ sự xử trí táo bạo, hơn 2.500 người
đã thoát ra an toàn.
Nhưng 200 người, trong đó có bà, bị bắt đưa về nhà lao Lý Tín.
Trong tù, địch tra tấn dã man, đánh ngất bà nhiều lần. Song chính nơi
địa ngục ấy, người nữ cán bộ 25 tuổi lại bí mật **lập chi bộ Đảng, chi
đoàn thanh niên, phân công phụ trách trung đội du kích mật và thành lập
22 tổ binh vận**, hướng dẫn người dân cách ứng phó thẩm vấn, động
viên tinh thần và giữ vững lập trường.
Nhiều chị em đề nghị để bà tìm cách thoát ra ngoài, nhưng câu trả lời chỉ
có một:
“Nếu tôi trốn, địch sẽ giết hết chị em. Tôi không bỏ dân.”
Trước sức ép từ nhân dân bên ngoài và sự kiên cường trong tù, địch
buộc phải thả toàn bộ gần 200 người – không ai bị khai thác bí mật.
Những lần đối mặt cái chết
Trong kháng chiến chống Mỹ, Kim Thanh liên tục chiến đấu ở vùng địch
hậu, tiêu diệt hàng chục tên địch, cứu sống nhiều thương binh và gây
dựng lại hàng trăm cơ sở cách mạng bị phá trắng.
Một kỷ niệm mà bà kể lại với giọng bình thản nhưng đầy xúc động là
năm 1963. Khi địch bất ngờ càn vào nơi bà và bốn cán bộ đang trú
quân, họ rơi vào thế áp đảo. Tất cả bốn đồng chí đều bị thương nặng;
bản thân bà cũng bị đạn găm vào cánh tay.
Dù đau đớn, bà vẫn âm thầm dìu, cõng từng người vượt qua trận địa
phục kích, băng rừng tìm du kích báo tin để đưa thương binh về trạm
phẫu và giữ được mạng sống cho cả bốn đồng đội.
Năm 1969, trên đường truyền đạt nghị quyết tại Quế Sơn, bà bị phục
kích ở đường 105. Bà cùng du kích đánh trả trực diện khiến địch thương
vong rồi rút lui, trước khi pháo kích ác liệt dội xuống. Du kích Cao Châu
(Chuối) trúng đạn, Kim Thanh bằng mọi giá bò ra đường tìm cho bằng
được đồng đội, cõng vào vùng an toàn.
Trong giai đoạn 1969–1971, bà liên tiếp được mời đi báo cáo điển hình
toàn Khu 5 về công tác đấu tranh chính trị và binh vận trong lòng địch.
Năm 1973, bà vinh dự được lãnh đạo Quân khu 5 tặng khẩu súng K59 –
một phần thưởng hiếm có dành cho phụ nữ. Bà mang khẩu súng ấy theo
mình trong nhiều trận chiến, nhiều lần thoát khỏi vòng vây của địch.
Niềm tự hào còn lại sau chiến tranh
Trong căn nhà nhỏ ở Đà Nẵng, nữ Anh hùng LLVTND Hồ Thị Kim Thanh
nâng niu từng tấm bằng khen cũ. Đặc biệt là hai bằng khen do nữ
tướng Nguyễn Thị Định trao tặng trong kháng chiến – một kỷ vật
thiêng liêng mà bà gìn giữ suốt đời.
Mỗi lần nhìn những tấm ảnh gia đình ố vàng – ngày bốn cha con gặp
nhau trên núi trước khi cha hy sinh – bà lại nghẹn giọng, nhớ về những
năm tháng gian khổ, về cha mẹ, những người đã ngã xuống, và về đồng
đội từng cùng bà vượt qua “cửa tử”
