Treo ấn bên bờ Bạch Vân
Sau khi từ quan, Nguyễn Bỉnh Khiêm trở về quê. Ông dựng Am Bạch Vân, lập Quán Trung Tân, mở trường dạy học và sáng tác thơ. Rời khỏi triều đình nhưng ông không rời bỏ việc nước và việc đời.
Năm 1542, sau khi dâng sớ không được chấp thuận, Nguyễn Bỉnh Khiêm treo ấn từ quan và trở về Trung Am. Nhưng sự trở về ấy không phải là sự đoạn tuyệt với cuộc đời. Ông dựng Am Bạch Vân, lập Quán Trung Tân và mở trường dạy học.
Tại quê nhà, ông dành nhiều thời gian nghiên cứu, viết sách, làm thơ và truyền dạy kiến thức cho học trò. Người đời gọi ông là Bạch Vân cư sĩ, còn học trò tôn ông là Tuyết Giang phu tử.
Từ một vị quan đứng đầu Bộ Lại, Nguyễn Bỉnh Khiêm trở lại đời sống của một nhà nho nơi thôn dã. Những ngày tháng ấy không hề vô nghĩa. Học trò từ nhiều nơi tìm đến, trong đó có những người về sau trở thành những nhân vật nổi tiếng.
Ông cũng tiếp tục được các vua nhà Mạc tôn trọng. Dù đã cáo quan, những việc quan trọng của triều đình vẫn có lúc được hỏi ý kiến ông. Điều đó cho thấy ảnh hưởng của Nguyễn Bỉnh Khiêm không chấm dứt khi ông rời quan trường.
