tri ân người ngã xuống và khát vọng hòa bình

Tại buổi lễ, lãnh đạo huyện Yên Thành khẳng định, cuốn nhật ký là một di vật thiêng liêng đối với gia đình, dòng tộc và quê hương, bởi liệt sĩ Nguyễn Trọng Ấn sinh ra, lớn lên và khoác ba lô ra chiến trường từ mảnh đất này.Đại diễn lãnh đạo huyện Yên Thành, Hội thiện nguyện tìm mộ và hỗ trợ di dời hài cốt liệt sỹ Nghệ An- Hà Tĩnh trao cuốn nhật ký chiến trường cho thân nhân liệt sĩ Nguyễn Trọng Ấn.Chia sẻ về hành trình kết nối, tìm kiếm thông tin thân nhân để đưa cuốn nhật ký của người đã khuất trở về bên gia đình sau hơn 50 năm lưu lạc ở bên kia bán cầu, anh Lê Tiến Dũng – thành viên Hội thiện nguyện tìm mộ và hỗ trợ di dời hài cốt liệt sĩ Nghệ An – Hà Tĩnh, xúc động bày tỏ: “Có những lúc tôi gần như bỏ cuộc vì trong nhật ký chỉ nhắc đến chị gái tên Ẩn và em gái, không biết tên họ cụ thể. Thế nhưng, nỗi nhớ thương và khao khát đoàn tụ với người thân của người lính trong từng trang nhật ký khiến tôi xúc động và có thêm động lực tìm kiếm. Và như một cơ duyên, tôi nhận được sự giúp đỡ của nhiều người, trong đó có ông Phan Tất Hệ là hàng xóm của gia đình liệt sĩ Nguyễn Trọng Ấn đã giúp tôi kết nối được với với chị và cháu gái của liệt sĩ đang ở Hà Nội”.Bà Trần Thị Mai Hương - cháu ruột liệt sĩ Nguyễn Trọng Ấn bày tỏ lòng cảm ơn chính quyền huyện Yên Thành, Hội thiện nguyện đã hỗ trợ đưa cuốn nhật kí của liệt sĩ về với người thân.Nhiều câu chuyện xúc động về chủ nhân cuốn nhật ký cũng đã được người thân và đồng đội kể lại. Cựu chiến binh Phan Thế Nguyên là đồng đội cũ của liệt sĩ Nguyễn Trọng Ấn, rưng rưng chia sẻ: “14 thanh niên cùng xã nhập ngũ năm ấy, chỉ có 8 người trở về. Anh Ấn ở trong số 6 người đã hy sinh. Hơn 50 năm rồi, nay nhận được thông tin về cuốn nhật ký của đồng đội đã hy sinh trong đó có nhắc tên mình “Thế là thằng Thụ chết mất rồi, anh Nguyên bị thương…”, tôi xúc động quá!. Chỉ là kỷ vật thôi mà chứa đựng nhiều tình cảm thiêng liêng, như người bạn chiến đấu năm nào đã trở về bên chúng tôi”. Còn cựu chiến binh Phạm Đức Cừ run run rút trong túi áo ra cho mọi người cùng xem tấm ảnh nhỏ chụp cùng đồng đội Nguyễn Trọng Ấn trong bộ quân phục. Tấm ảnh đen trắng đã nhoè mờ theo năm tháng nhưng vẫn được ép bọc cẩn thận. Trong ký ức của ông Cừ cũng như của các đồng đội cùng đợt nhập ngũ: Nguyễn Trọng Ấn là một người giàu tình cảm, luôn quan tâm đến đồng chí, đồng đội.Lễ trao nhận cuốn nhật ký liệt sĩ Nguyễn Trọng Ấn. Clip: Đăng TríĐiều đó, thể hiện trong từng trang nhật ký, từ buổi đầu nhập ngũ cho đến khi đơn vị phân tán mỗi người mỗi ngả: “Thôi nhé tạm biệt những người bạn đã sống với nhau trong những ngày đầu nhập ngũ. Ôi sao chưa chia tay mà đã cảm thấy nhớ nhung. Ta không muốn rời xa những con người này”. Sự yêu thương, sẻ chia với đồng chí, đồng đội của những người lính trong gian khổ, cũng hiện lên rõ nét trong trang nhật ký đề ngày 8/7/1970: “tình trạng thiếu thốn bắt đầu, đã phải chia nhau từng hạt muối. Cũng từ đây, thức ăn chỉ còn lại muối thôi. Nghe đâu đơn vị đã phải ăn 1 ngày 3 lạng gạo…”. Trên đường đi lấy gạo ở kho Sư đoàn, gặp mấy thương binh, nghe tin dữ về đơn vị, Nguyễn Trọng Ấn bồn chồn, lo lắng: “Những người đồng chí, những người anh em, ai đã hy sinh, ai bị thương, nóng ruột quá, ta chỉ muốn về đơn vị…” . “Ngày 16/7/1970, một ngày in đậm trong cuốn nhật ký này. Tai hoạ đã giáng xuống đầu đơn vị ta, ta nằm bên đường đi. Anh em lần lượt cáng những đồng chí, những người bạn đi qua, đau xót vô cùng…”.Một trang nhật ký của liệt sĩ Nguyễn Trọng Ấn có nhắc đến các đồng đội cùng quê, cùng nhập ngũ.Theo từng trang nhật ký, có thể cảm nhận được sự cứng cáp, trưởng thành dần trong suy nghĩ và hành động của người lính trẻ. Từ ngày huấn luyện đầu tiên trên thao trường “tưởng không thể nào chịu nổi”, thế nhưng “kết quả sau 2 tháng cũng rạng rỡ”. Đến khi đi sâu vào chiến trường, Nguyễn Trọng Ấn đã không ít lần nhận nhiệm vụ trinh sát thực địa, cảnh giới cho đơn vị hành quân hoặc triển khai đội hình tập kích địch. “Cùng trung đội trưởng Đỗ Thế Huấn đi trinh sát dẫn đường tập kích địch ở đồi con vịt… ra đi lúc 8 giờ sáng vượt qua nhiều đồi, nhiều khe, chưa quen địa hình, chưa biết được hoạt động của thám báo, biệt kích nên ta đi có phần chú trọng. Có lúc ta đi vòng dưới chân bọn địch. Có lẽ chúng thấy động nên hay bắn vu vơ… Ta có nhiệm vụ đi đầu để cảnh giới, đi hết suối Lạp ra ngã ba suối Khỉ, ngửi thấy mùi chanh thơm… nhất định có thám báo…”. Ở một trang nhật ký khác ông miêu tả: “Đánh rồi, giòn dã quá… Tất cả làm thành một mũi xông về có tiếng súng… Ta cũng theo anh em xông lên. Một lúc sau không biết cối cá nhân hay lựu đạn mỏ vịt mà đanh thế. Tới tấp bắn ra, địch cũng bắn mạnh, Nhiều đồng chí bị thương. Ta cầm chắc trong tay hai quả thủ pháo, AK treo trước ngực. Kể ra bọn Mỹ cũng ngoan cố thật…”.Ảnh tư liệu - minh họa: InternetCó lẽ chỉ có khát vọng hòa bình mãnh liệt và trái tim yêu gia đình, quê hương tha thiết thì thế hệ thanh niên trưởng thành trong cuộc chiến tranh vệ quốc như Nguyễn Trọng Ấn mới có sức mạnh phi thường để vượt qua những ngày tháng khó khăn, khốc liệt đến mức không tưởng như vậy. Dọc đường hành quân sâu vào chiến trường, trước cảnh thiên nhiên đẹp đến “không thể chê được… giá mà đơn vị đóng quân ở đây ít ngày mà chơi trăng nhỉ”, nhưng trong hoàn cảnh chiến tranh ông thầm ước hẹn “thôi, đợi đến ngày hoà bình, bây giờ hãy nghỉ lấy sức mai mà leo dốc”. Lần khác, mặc dù “người yếu mà mệt” nhưng khi cùng đoàn quân băng qua thôn làng, nương rẫy, ông vui sướng khi nghe thấy tiếng chó sủa và cảm nhận được “Mùi lúa trổ thơm lạ, mùi quê hương trong những ngày lúa trổ…”.Những cánh đồng lúa ở huyện Yên Thành. Ảnh tư liệu - minh họa: Sách NguyễnỞ gần cuối cuốn nhật ký đề ngày 5/8/1970 (trước thời điểm Nguyễn Trọng Ấn hy sinh), người lính ấy bày tỏ: “…Ta không thích đánh nhau… Ta không muốn giết người. Ta muốn sống tự do, hoà bình, hạnh phúc bên cha mẹ già, chị và em của Ta. Ta muốn ngồi trong ngôi nhà thân yêu đã che chở nắng mưa từ thuở bé… Ta nhất định sẽ không chết, sẽ về sống đầm ấm với gia đình”.Hiện thực ước mơ đoàn viên, sum họp của người đã hy sinh, trong buổi lễ giao nhận cuốn nhật ký do UBND huyện Yên Thành tổ chức, có sự hội ngộ của chị gái, các cháu, người thân của liệt sĩ Nguyễn Trọng Ấn từ khắp 3 miền Bắc – Trung – Nam. Thay mặt gia đình, bà Trần Thị Mai Hương – cán bộ Vụ quan hệ Quốc tế (Văn phòng Chính phủ), cháu gái liệt sĩ Nguyễn Trọng Ấn nghẹn ngào gửi lời tưởng nhớ, tri ân tới người cậu có “vóc dáng nhỏ nhắn và nụ cười hiền hậu”. Đồng thời, bày tỏ: “Đại gia đình tôi đã đi xa quê hương mấy chục năm rồi, nhưng nay vẫn được chính quyền, các ban ngành đoàn thể huyện Yên Thành, Hội thiện nguyện; các cựu chiến binh, những người đồng đội vào sinh ra tử với cậu quan tâm, kết nối hỗ trợ gia đình tổ chức buổi lễ đón nhận di vật người thân trong không khí trang trọng, xúc động và ấm áp. Chúng tôi vô cùng biết ơn và thấu hiểu sâu sắc rằng: dù đi đâu, dù xa cách bao lâu thì quê hương, nguồn cội vẫn là nơi để trở về…”.Ngày hội tòng quân năm 2024 tại huyện Yên Thành. .Ảnh tư liệu - minh họa: Cổng Thông tin điện tử huyện Yên ThànhChiến tranh đã lùi xa, nhưng những hoài bão của tuổi thanh xuân, ký ức, kỉ niệm đẹp về gia đình, về tình đồng chí, đồng đội; sự khốc liệt, gian khổ nơi chiến trường và khát vọng hoà bình… được ghi lại trong cuốn nhật ký dọc đường hành quân của liệt sĩ Nguyễn Trọng Ấn như lời nhắn gửi tới người thân và thế hệ mai sau không quên những đau thương, mất mát và hy sinh cao đẹp của những người đã ngã xuống cho đất nước “nở hoa độc lập, kết trái tự do”. Từ đó, mỗi người biết trân trọng hơn giá trị của hòa bình, ấm no, tự do, hạnh phúc ngày hôm nay…